Mùa mưa bão (thường từ tháng 5 đến tháng 10 hằng năm) là thời điểm thường xuyên xuất hiện dông, lốc, sét với tần suất cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Việc chủ động trang bị kiến thức và kỹ năng phòng tránh sét đánh là hết sức cần thiết, góp phần giảm thiểu những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.
Sét là hiện tượng phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây mang điện tích trái dấu hoặc giữa mây và mặt đất. Đây là nguồn năng lượng rất lớn, có thể di chuyển với tốc độ khoảng 36.000 km/h, nhiệt độ tại kênh sét lên tới khoảng 27.700°C, đủ sức gây chết người, phá hủy công trình, thiết bị điện và tài sản. Sét có thể xuất hiện trước, trong hoặc sau cơn mưa dông, đặc biệt phổ biến tại khu vực miền núi, trung du và đồng bằng.
Theo thực tế, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hàng triệu cú sét, gây ra nhiều thiệt hại về người và tài sản. Sét có thể đánh ở bất kỳ đâu nếu hội tụ đủ điều kiện hình thành, không loại trừ khu dân cư, đồng ruộng hay khu vực sản xuất.
Nguyên nhân hình thành sấm sét
Khi các đám mây mang điện tích trái dấu tiến gần nhau hoặc tiến gần mặt đất, hiệu điện thế có thể lên tới hàng triệu vôn. Sự phóng điện giữa các vùng tích điện tạo ra tia chớp mà ta quan sát được. Tiếng sấm xuất hiện sau tia chớp do tốc độ truyền âm chậm hơn ánh sáng. Khi mây dông tích điện tiến gần mặt đất, đặc biệt tại khu vực trống trải hoặc nơi có vật thể cao như cây lớn, cột kim loại, người cầm dụng cụ kim loại…, nguy cơ sét đánh trực tiếp sẽ xảy ra.
Kỹ năng phòng tránh sét đánh an toàn
1. Chủ động theo dõi thời tiết
Thường xuyên cập nhật dự báo thời tiết.
Khi có dấu hiệu dông (mây đen, gió mạnh, không khí thay đổi), cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn.
2. Khi ở trong nhà
Tránh đứng gần cửa sổ, cửa ra vào, khu vực ẩm ướt như nhà tắm, bồn nước.
Hạn chế sử dụng các thiết bị điện không cần thiết khi có dông sét.
Rút phích cắm thiết bị điện, ngắt anten tivi để tránh nguy cơ lan truyền dòng điện do sét.
Hạn chế sử dụng điện thoại có dây trong thời điểm dông lớn.
3. Khi ở ngoài trời
Không trú mưa dưới gốc cây, cột điện hoặc khu vực cao, trống trải.
Tránh xa các vật dụng kim loại như xe đạp, xe máy, hàng rào sắt.
Nếu không kịp tìm nơi trú ẩn, hãy chọn khu vực thấp, khô ráo, tránh xa vật cao xung quanh.
Ngồi thấp người, thu gọn cơ thể, hạn chế tiếp xúc với mặt đất; không nằm xuống đất.
Không đứng tụ tập thành nhóm đông người trong thời điểm có dông sét.
Nếu có cảm giác tóc dựng hoặc tê rần như bị nhiễm điện, cần lập tức ngồi thấp xuống, che tai và tránh tiếp xúc với mặt đất.
Việc nắm vững kiến thức và kỹ năng phòng tránh sét đánh sẽ giúp người dân chủ động bảo vệ bản thân, gia đình, góp phần giảm thiểu thiệt hại trong mùa mưa bão.
Thanh Thủy - Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH