Theo các số liệu thống kê, tỷ lệ trẻ em sử dụng Internet tại Việt Nam ngày càng tăng. Bên cạnh những lợi ích tích cực, môi trường mạng đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để tiếp cận, lừa đảo, xâm hại hoặc chiếm đoạt thông tin cá nhân của trẻ em.
Một trong những thủ đoạn phổ biến là sử dụng tài khoản ảo với hình ảnh hấp dẫn, giả danh người nổi tiếng, học sinh cùng độ tuổi hoặc người có hoàn cảnh tương đồng để tạo dựng lòng tin. Sau khi kết bạn, các đối tượng thường chủ động trò chuyện, quan tâm và tạo cảm giác thân thiết như một người bạn đáng tin cậy. Khi đã chiếm được sự tin tưởng, chúng từng bước khai thác thông tin cá nhân, yêu cầu trẻ gửi hình ảnh, video riêng tư hoặc thực hiện những yêu cầu khác. Trong nhiều trường hợp, các đối tượng còn sử dụng những thông tin, hình ảnh đã có được để đe dọa, uy hiếp tinh thần, ép buộc trẻ tiếp tục làm theo yêu cầu hoặc giữ bí mật với gia đình, thầy cô.
.jpg)
Bên cạnh đó, các đối tượng còn lợi dụng tâm lý tò mò và mong muốn nhận quà của trẻ em để đưa ra những lời hứa hẹn như tặng điện thoại, học bổng, nạp thẻ game hoặc các phần thưởng có giá trị. Thông qua đó, chúng tìm cách yêu cầu trẻ cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản mạng xã hội, mật khẩu hoặc mã xác thực. Một số trường hợp khác, trẻ em bị lôi kéo tham gia các hội nhóm kín, các thử thách nguy hiểm hoặc bị yêu cầu chia sẻ hình ảnh, thông tin riêng tư nhằm phục vụ cho các mục đích xấu.
Ngoài ra, việc gửi các đường link lạ hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc cũng là thủ đoạn thường được sử dụng. Khi trẻ truy cập hoặc cài đặt các ứng dụng này, đối tượng có thể đánh cắp dữ liệu cá nhân, chiếm quyền sử dụng tài khoản hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo khác. Nguy hiểm hơn, sau một thời gian tạo dựng mối quan hệ trên mạng, các đối tượng có thể tìm cách hẹn gặp trực tiếp, tiềm ẩn nguy cơ bị lừa đảo, xâm hại hoặc gây ảnh hưởng đến an toàn của trẻ.
Để bảo đảm an toàn cho trẻ em trên không gian mạng, cần lưu ý:
- Không kết bạn, trò chuyện với người lạ trên mạng xã hội.
- Không chia sẻ thông tin cá nhân, địa chỉ, số điện thoại hoặc hình ảnh riêng tư.
- Không cung cấp mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai.
- Không truy cập đường link hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
- Không nhận quà tặng, phần thưởng có yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.
- Không gặp người quen qua mạng khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ.
- Kịp thời thông báo cho cha mẹ, thầy cô hoặc cơ quan Công an khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
- Không giữ bí mật khi có người lạ thường xuyên nhắn tin riêng, tỏ ra quá quan tâm hoặc yêu cầu gửi hình ảnh, video cá nhân.
- Lưu giữ các tin nhắn, hình ảnh liên quan và báo ngay cho người lớn nếu bị đe dọa, ép buộc hoặc quấy rối trên mạng.
Trong thời đại số, gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, giám sát và trang bị kỹ năng sử dụng Internet an toàn cho trẻ em. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng sẽ góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn và thân thiện đối với trẻ em.
CTV - Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ