Chất gây nghiện đang trở thành mối nguy hiểm đối với sức khỏe cộng đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến hạnh phúc gia đình, trật tự an toàn xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước. Công tác phòng, chống chất gây nghiện vì thế không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của mỗi gia đình, nhà trường và toàn xã hội.
Hiện nay, các loại chất gây nghiện ngày càng đa dạng, từ các chất ma túy truyền thống như heroin đến các loại ma túy tổng hợp như methamphetamine (ma túy đá), ecstasy (thuốc lắc), ketamine, cocaine, cần sa và nhiều chất hướng thần mới. Đáng lo ngại, một số chất gây nghiện còn được ngụy trang dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử hoặc các sản phẩm tiêu dùng khác, gây khó khăn cho công tác phát hiện và phòng ngừa.
Các chất gây nghiện tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương, làm thay đổi nhận thức, hành vi và cảm xúc của người sử dụng. Chỉ sau một thời gian ngắn tiếp xúc, người dùng có thể bị lệ thuộc cả về thể chất lẫn tinh thần. Hậu quả để lại không chỉ là sự suy giảm sức khỏe mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Về sức khỏe, người sử dụng chất gây nghiện có nguy cơ bị tổn thương não bộ, suy giảm trí nhớ, mất khả năng tập trung, rối loạn cảm xúc, trầm cảm, lo âu, hoang tưởng và ảo giác. Nhiều trường hợp mắc các bệnh lý về tim mạch, hô hấp, gan, thận, suy giảm miễn dịch và đối mặt với nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS, viêm gan B, viêm gan C do sử dụng chung bơm kim tiêm. Không ít trường hợp dẫn đến đột quỵ, ngừng tim hoặc tử vong do sử dụng quá liều.
Tác hại của chất gây nghiện không chỉ dừng lại ở cá nhân người sử dụng mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến gia đình và xã hội. Đối với gia đình, nghiện ma túy thường kéo theo những hệ lụy như mâu thuẫn, đổ vỡ hạnh phúc, khó khăn về kinh tế và ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của con em. Đối với xã hội, tệ nạn ma túy làm gia tăng các loại tội phạm, gây mất an ninh, trật tự, làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực và tạo thêm gánh nặng cho hệ thống y tế, an sinh xã hội.
Trong công tác phòng, chống ma túy và các chất gây nghiện, lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt trong đấu tranh, phát hiện, triệt phá các đường dây mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép chất ma túy; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp trong công tác tuyên truyền, giáo dục, quản lý và hỗ trợ người nghiện cai nghiện, tái hòa nhập cộng đồng.
Cùng với đó, ngành Y tế thực hiện công tác điều trị, cai nghiện và phục hồi sức khỏe cho người nghiện; ngành Giáo dục tăng cường tuyên truyền, trang bị kiến thức và kỹ năng phòng tránh cho học sinh; các cấp chính quyền, tổ chức đoàn thể tích cực xây dựng môi trường sống lành mạnh, phát động phong trào toàn dân tham gia phòng, chống ma túy và hỗ trợ người sau cai nghiện ổn định cuộc sống.
Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống chất gây nghiện, mỗi gia đình cần quan tâm, giáo dục con em, xây dựng mối quan hệ gắn bó, chia sẻ để kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường. Nhà trường cần đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng từ chối và nhận diện các nguy cơ từ ma túy, chất gây nghiện. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động tố giác các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy, đồng thời không kỳ thị, xa lánh người cai nghiện để họ có cơ hội tái hòa nhập cộng đồng.
Phòng, chống chất gây nghiện là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi hành động thiết thực hôm nay sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giữ gìn hạnh phúc gia đình, bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng một môi trường sống an toàn cho các thế hệ tương lai.
Thu Thủy – Bệnh viện Công an tỉnh