Thực tế, các đối tượng thường tham gia các hội, nhóm mua bán bạc, trang sức, kim loại quý trên Facebook, Zalo và các nền tảng mạng xã hội khác; đăng tải thông tin với những lời quảng cáo hấp dẫn như: “Mua bán bạc tận nhà”, “Giao dịch uy tín”, “Thanh toán trực tiếp”, “Giá cao hơn thị trường”, “Bạc chuẩn, giao hàng tận nơi”... nhằm thu hút người có nhu cầu giao dịch.

Thủ đoạn của các đối tượng là đóng vai trò trung gian giữa người bán và người mua nhưng che giấu danh tính thực. Sau khi tiếp cận được cả hai bên, đối tượng yêu cầu người bán gửi địa chỉ, vị trí giao dịch rồi chuyển thông tin đó cho người mua đến xem hàng. Để tạo lòng tin, đối tượng thường đưa ra mức giá mua cao hơn hoặc giá bán thấp hơn thị trường.

Khi người mua trực tiếp đến kiểm tra bạc và đồng ý giao dịch, đối tượng yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng do chúng chỉ định với lý do là tài khoản của chủ hàng hoặc tài khoản trung gian. Sau khi nhận được tiền, đối tượng lập tức cắt liên lạc và chiếm đoạt số tiền giao dịch. Trong khi đó, người bán hoàn toàn không nhận được tiền và cũng không biết người mua đã chuyển tiền cho kẻ lừa đảo.
 

Điển hình, Phòng Cảnh sát hình sự - Công an thành phố Hà Nội đã tiếp nhận trình báo của anh N.T.A.T. (sinh năm 1983, trú tại phường Long Biên, thành phố Hà Nội) về việc bị đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức mua bán bạc trên mạng xã hội. Đối tượng đã tạo dựng giao dịch giữa người mua và người bán, sau đó yêu cầu bị hại chuyển tiền vào tài khoản do đối tượng cung cấp rồi nhanh chóng chiếm đoạt toàn bộ số tiền. Lợi dụng tâm lý muốn mua được hàng giá rẻ hoặc bán được giá cao, nhiều người đã chủ quan, thiếu kiểm chứng thông tin và thực hiện giao dịch theo hướng dẫn của các đối tượng. Đáng chú ý, phần lớn các giao dịch được thực hiện qua mạng xã hội, không có hợp đồng, hóa đơn hay cơ chế bảo đảm, khiến việc xác minh, truy vết và thu hồi tài sản gặp nhiều khó khăn.

Để chủ động phòng ngừa loại tội phạm này, Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo người dân cần:

- Thận trọng khi tham gia các hoạt động mua bán bạc, vàng, trang sức hoặc kim loại quý trên không gian mạng; cần tìm hiểu kỹ thông tin về người bán, cơ sở kinh doanh, lịch sử giao dịch và tính xác thực của tài khoản mạng xã hội.

- Cảnh giác với những lời chào mời có giá mua quá cao hoặc giá bán thấp bất thường so với thị trường; không thực hiện giao dịch khi chưa xác minh rõ danh tính đối tác.

- Không chuyển tiền cho người lạ hoặc tài khoản không phải của chủ sở hữu hàng hóa; chỉ thanh toán sau khi đã xác minh đầy đủ thông tin và bảo đảm tính hợp pháp của giao dịch.

- Ưu tiên mua bán bạc, vàng và kim loại quý tại các cơ sở kinh doanh được cấp phép, có địa chỉ rõ ràng, có hóa đơn, chứng từ và chế độ bảo hành theo quy định.

- Tích cực tuyên truyền cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp về phương thức, thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo để cùng nâng cao ý thức cảnh giác.

- Khi phát hiện các tài khoản có dấu hiệu nghi vấn hoặc bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cần nhanh chóng lưu giữ các thông tin liên quan như nội dung trao đổi, số điện thoại, tài khoản ngân hàng, đường dẫn trang mạng xã hội và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý kịp thời.

Trong bối cảnh các hoạt động giao dịch trực tuyến ngày càng phổ biến, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, kiểm tra kỹ thông tin trước khi thực hiện giao dịch tài chính. Sự chủ động phòng ngừa của người dân chính là "lá chắn" hiệu quả nhất để ngăn chặn các hành vi lừa đảo trên không gian mạng, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và bảo vệ tài sản của chính mình.

Quý Hợi - Phòng An ninh kinh tế