Thượng tôn pháp luật: Không thể lấy lý do hoàn cảnh để bao biện cho hành vi vi phạm (20/01/2026)
Trước những luận điệu phiến diện trên một số diễn đàn mạng xã hội cho rằng cần nương nhẹ hoặc miễn xử phạt vi phạm giao thông cho người nghèo vì "hoàn cảnh mưu sinh", chúng ta cần nhìn nhận đúng đắn về tinh thần thượng tôn pháp luật. Sự nghiêm minh của pháp luật là nền tảng cốt lõi để bảo đảm công bằng và văn minh xã hội, không thể bị đánh đổi bởi bất kỳ lý do cá nhân nào.
Gần đây, trên không gian mạng xuất hiện một số bài viết bày tỏ quan điểm cá nhân về mức phạt vi phạm trật tự an toàn giao thông đối với người lao động có thu nhập thấp. Những ý kiến này cho rằng pháp luật nên nương tay với những chiếc xe "máy cũ kỹ" hay những người đang vất vả mưu sinh. Tuy nhiên, đây là cách nhìn nhận lệch lạc, cổ xúy cho tư duy xem thường pháp luật và gây mất an toàn cho cộng đồng.
Pháp luật phải được thực thi nghiêm minh và công bằng
Trong một nhà nước pháp quyền, pháp luật luôn được đặt lên hàng đầu. Mọi công dân, dù giàu hay nghèo, đều bình đẳng trước pháp luật. Nếu mỗi khi vi phạm, cá nhân lại lấy hoàn cảnh khó khăn để "mặc cả" hay đòi hỏi sự đặc cách, thì tính răn đe và hiệu lực của luật pháp sẽ bị xói mòn. Một hành vi vi phạm giao thông như vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hay chở hàng cồng kềnh đều tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn cho chính người vi phạm và những người xung quanh, bất kể người điều khiển phương tiện đó có hoàn cảnh kinh tế ra sao.
Cảnh giác trước luận điệu sai trái, xuyên tạc
Sự nhân văn của pháp luật không đồng nghĩa với việc bỏ qua sai phạm
Cần khẳng định rằng, Đảng và Nhà nước ta luôn có những chính sách hỗ trợ thiết thực để giúp đỡ người nghèo, người có hoàn cảnh đặc biệt ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, việc hỗ trợ an sinh xã hội hoàn toàn khác với việc dung túng cho các hành vi vi phạm pháp luật. Trên thực tế, pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất nhân văn. Tại Khoản 6, Điều 9, Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định: “Vi phạm hành chính vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không do mình gây ra” được xem xét là một tình tiết giảm nhẹ. Điều này cho thấy sự thấu hiểu của cơ quan chức năng đối với những tình huống đặc thù, nhưng tuyệt đối không phải là "tấm thẻ miễn tử" để cá nhân cố tình vi phạm nhiều lần.
Trách nhiệm của công dân và sự phát triển của xã hội
Mỗi cá nhân khi sinh sống và làm việc trên đất nước Việt Nam trước hết phải có nghĩa vụ chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật. Việc lấy lý do nghèo khó để bao biện cho cái sai chỉ tạo nên những thói quen xấu, làm suy giảm ý thức trách nhiệm của mỗi người đối với cộng đồng. Một xã hội văn minh và ổn định chỉ có thể được xây dựng khi mọi thành viên đều có ý thức tự giác thượng tôn pháp luật.
Thay vì tìm cách bao biện, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, tự giác chấp hành các quy định để bảo vệ an toàn cho chính mình và người khác. Việc biết nhận lỗi và sửa chữa sai lầm mới là hành động tích cực, góp phần thúc đẩy xã hội phát triển bền vững. Chúng ta cần kiên quyết đấu tranh, loại bỏ những tư tưởng lệch lạc lấy hoàn cảnh để đứng trên pháp luật, có như vậy trật tự xã hội mới được duy trì và kỷ cương quốc gia mới được giữ vững.
Văn Thắng - CAX Xuân Đài