Cảnh giác với các mô hình lừa đảo “đầu tư - trả thưởng” theo phương thức đa cấp biến tướng (10/01/2026)
Thời gian gần đây, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua các mô hình đầu tư tài chính trá hình, hoạt động theo phương thức đa cấp biến tướng tiếp tục diễn biến phức tạp, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, đánh trực tiếp vào tâm lý ham lợi nhuận cao, thiếu hiểu biết về pháp luật và công nghệ của một bộ phận người dân. Các đối tượng thường dựng lên những “vỏ bọc” hào nhoáng như dự án công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, blockchain, tiền điện tử, thương mại điện tử toàn cầu… để tạo niềm tin ban đầu. Chúng quảng bá rằng dự án có trụ sở Công ty ở nước ngoài, có đội ngũ chuyên gia quốc tế, hoạt động minh bạch, hợp pháp, mang lại lợi nhuận ổn định, lâu dài.
Qua công tác điều tra các vụ án liên quan đến đầu tư tiền ảo như: FMCPAY, TCIS, METAWHALE… Công an tỉnh Phú Thọ xác định bản chất của các mô hình này là hoạt động đa cấp theo kiểu lấy tiền của người tham gia sau để chi trả cho người tham gia trước. Người dân được mời gọi nạp tiền để mua các “gói đầu tư” với cam kết lợi nhuận rất cao, vượt xa các kênh đầu tư hợp pháp trên thị trường. Lợi nhuận và hoa hồng thường được chi trả bằng các loại “token”, “điểm thưởng”, “đồng tiền nội bộ” do chính các đối tượng tự phát hành, tự điều chỉnh giá trị trên hệ thống. Các con số lợi nhuận hiển thị trên tài khoản chỉ là ảo, không phản ánh giá trị thực và không được pháp luật công nhận.
.png)
Đối tượng trong đường dây lừa đảo, đa cấp đang họp để triển khai dự án đến các leader
Một đặc điểm dễ nhận thấy của các mô hình lừa đảo này là cơ chế trả thưởng theo mạng lưới đa cấp. Người tham gia không chỉ được hứa hẹn lãi từ “đầu tư” mà còn được hưởng hoa hồng cao nếu mời gọi thêm người khác tham gia hệ thống. Cấp bậc càng cao, số lượng người tuyến dưới càng nhiều thì hoa hồng càng lớn. Để tạo niềm tin, các đối tượng thường tổ chức hội thảo, đào tạo, vinh danh người tham gia đạt “thành tích”, sử dụng hình ảnh xe sang, cuộc sống giàu có, thậm chí thuê người nước ngoài đóng giả chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp để thuyết trình, đánh bóng tên tuổi dự án. Những chiêu trò này đã khiến không ít người dân lầm tưởng đây là hoạt động đầu tư hợp pháp, sinh lời cao.
.jpg)
Hội nghị do các leader tổ chức để mời gọi, thu hút thêm nhiều người tham gia vào hệ thống đa cấp
Khi không còn đủ người mới tham gia hoặc dòng tiền bị đứt gãy, hệ thống sẽ sụp đổ. Các đối tượng tìm cách trì hoãn việc rút tiền, đưa ra lý do bảo trì, nâng cấp, hoặc buộc người tham gia tái đầu tư. Hậu quả là hàng nghìn người có nguy cơ trở thành nạn nhân, bị chiếm đoạt số tiền lớn, nhiều gia đình rơi vào cảnh nợ nần, mất ổn định cuộc sống. Không chỉ gây thiệt hại về tài sản, các vụ việc này còn tiềm ấn nguy cơ làm phát sinh khiếu kiện phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự và làm suy giảm niềm tin của người dân vào các hoạt động đầu tư, kinh doanh chân chính.
CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ TIỀN MÃ HÓA CỦA NHÀ NƯỚC VÀ LƯU Ý ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN
Hiện nay, Nhà nước Việt Nam đang trong quá trình nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện khung chính sách, pháp luật liên quan đến tài sản số, tiền mã hóa và các sàn giao dịch tiền mã hóa nhằm bảo đảm quản lý chặt chẽ, phòng ngừa rủi ro và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Trong khi chưa có quy định pháp lý đầy đủ cho phép tiền mã hóa được sử dụng làm phương tiện thanh toán hay công cụ đầu tư hợp pháp, mọi hoạt động huy động vốn, trả thưởng, cam kết lợi nhuận liên quan đến tiền mã hóa đều tiềm ẩn rủi ro cao.
Người dân cần nhận thức rõ: việc Nhà nước nghiên cứu xây dựng chính sách quản lý không đồng nghĩa với việc cho phép tự do đầu tư, kinh doanh hoặc huy động vốn bằng tiền mã hóa dưới mọi hình thức. Các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng thông tin này để xuyên tạc, đánh lừa người tham gia.
KHUYẾN CÁO PHÒNG NGỪA
Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo người dân cần đặc biệt cảnh giác với các mô hình có dấu hiệu: cam kết lợi nhuận cao, ổn định; trả thưởng theo mạng lưới đa cấp; sử dụng tiền mã hóa, token nội bộ để trả lãi; quảng bá dự án công nghệ cao nhưng không có giấy phép hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
Khi phát hiện các mô hình nghi vấn hoặc là nạn nhân của hành vi lừa đảo, người dân cần kịp thời tố giác đến cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xác minh và xử lý theo quy định của pháp luật, góp phần bảo đảm an ninh trật tự và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và cộng đồng.
Hằng Hải - Phòng An ninh điều tra