Trong những năm gần đây, tình trạng tội phạm tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài trái phép có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi. Lợi dụng nhu cầu tìm kiếm việc làm, cải thiện thu nhập của một bộ phận người dân, các đối tượng đã sử dụng nhiều chiêu trò lừa đảo, gây ra những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cho người lao động, gia đình và xã hội.
Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển của các hoạt động tư vấn du học, xuất khẩu lao động, du lịch, xúc tiến việc làm, nhiều tổ chức, cá nhân không có chức năng, thẩm quyền vẫn ngang nhiên đứng ra quảng cáo, môi giới đưa người đi làm việc ở nước ngoài. Các đối tượng thường đưa ra những lời hứa hẹn hấp dẫn như “việc nhẹ, lương cao”, “thủ tục nhanh gọn”, “đi hợp pháp”, đánh trúng tâm lý nhẹ dạ, thiếu hiểu biết của người lao động để lừa thu tiền và tổ chức cho họ xuất cảnh trái phép.
Tội phạm tổ chức, môi giới người khác trốn đi nước ngoài tại tỉnh Phú Thọ nói riêng và cả nước nói chung có sự cấu kết chặt chẽ, hình thành các đường dây hoạt động liên tỉnh, thậm chí xuyên quốc gia. Phương thức hoạt động của các đối tượng ngày càng tinh vi, núp bóng dưới danh nghĩa doanh nghiệp, trung tâm tư vấn dịch vụ, lợi dụng những sơ hở trong công tác quản lý nhà nước để tổ chức tập hợp người lao động, làm thủ tục hồ sơ giả, thu tiền theo nhiều đợt, qua nhiều khâu trung gian nhằm che giấu hành vi phạm tội.
Trong quá trình tổ chức đưa người đi nước ngoài trái phép, các đối tượng còn hướng dẫn người lao động cách trả lời khi bị kiểm tra, phỏng vấn; sử dụng giấy tờ giả, con dấu giả của cơ quan, tổ chức để hợp thức hóa hồ sơ đi du học, du lịch, hợp tác lao động. Việc thỏa thuận thường chỉ bằng miệng, không có hợp đồng hoặc giấy tờ rõ ràng; tiền được giao nhận không có biên nhận hoặc nội dung ghi chép sơ sài, nhằm né tránh trách nhiệm khi xảy ra sự việc.
Hậu quả để lại là vô cùng nặng nề. Nhiều người chưa kịp đến nơi làm việc đã bị lực lượng chức năng nước sở tại phát hiện, bắt giữ và trục xuất về nước; có trường hợp phải gánh những khoản nợ từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Nghiêm trọng hơn, đã có những nạn nhân tử vong trên đường trốn đi nước ngoài trái phép. Số ít còn ở lại được thì phải sống bất hợp pháp, luôn trong tâm trạng lo sợ bị phát hiện, bắt giữ, ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống và tương lai.
Không chỉ lừa đảo người lao động, các đối tượng phạm tội còn sử dụng nhiều thủ đoạn nhằm đối phó với lực lượng chức năng như: lợi dụng công nghệ thông tin để liên lạc, thỏa thuận; thống nhất lời khai với người trốn đi; tẩu tán tài liệu, chứng cứ; bỏ trốn ra nước ngoài khi bị phát hiện. Khi bị bắt giữ, các đối tượng thường khai báo quanh co, nhỏ giọt, gây nhiều khó khăn cho công tác điều tra, xử lý.
Thời gian qua, các cấp, ngành trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã triển khai quyết liệt nhiều biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm tổ chức, môi giới người khác trốn đi nước ngoài trái phép. Các vụ án được phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng tội, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.
Tuy nhiên, dự báo trong thời gian tới, loại tội phạm này vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Do đó, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an, cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của chính quyền các cấp, sự phối hợp đồng bộ của các ban, ngành, đoàn thể trong công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân.
Mỗi gia đình, mỗi công dân cần nêu cao tinh thần cảnh giác, tìm hiểu kỹ thông tin trước khi có ý định đi lao động, học tập ở nước ngoài; chủ động phát hiện, tố giác các hành vi nghi vấn cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý. Qua đó, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi tội phạm tổ chức, môi giới người khác trốn đi nước ngoài trái phép, bảo đảm an ninh, trật tự, vì cuộc sống bình yên của Nhân dân.
Hằng Hải - Phòng An ninh điều tra