Thời gian gần đây, tình trạng lừa đảo theo phương thức đa cấp biến tướng tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt tại khu vực nông thôn. Các đối tượng lợi dụng tâm lý cả tin, mong muốn chăm sóc sức khỏe và hạn chế trong tiếp cận thông tin của người cao tuổi để dựng lên nhiều “kịch bản” tinh vi, chiếm đoạt tài sản với số tiền lớn.
Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, từ năm 2025 đến nay, nhiều đường dây lừa đảo quy mô lớn đã bị phát hiện, triệt phá, với hàng nghìn nạn nhân là người cao tuổi, tổng số tiền bị chiếm đoạt lên tới hàng trăm tỷ đồng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc nâng cao cảnh giác, đặc biệt ở cấp cơ sở.
Từ “Hội thảo 0 đồng” đến các hình thức biến tướng tinh vi trên không gian mạng
Thủ đoạn phổ biến của các đối tượng là tổ chức các buổi hội thảo dưới danh nghĩa chăm sóc sức khỏe, tri ân khách hàng. Địa điểm thường là nhà hàng, khách sạn hoặc hội trường thuê tạm. Người cao tuổi được mời tham dự bằng các phần quà miễn phí như gạo, dầu ăn, nhu yếu phẩm.
Sau khi tạo dựng lòng tin, các đối tượng bắt đầu giới thiệu sản phẩm được quảng cáo có công dụng “vượt trội”, “chữa được nhiều bệnh”, gắn với các thuật ngữ như “công nghệ nano”, “tế bào gốc”… Tuy nhiên, thực tế đây chủ yếu là hàng hóa không rõ nguồn gốc, giá trị thấp nhưng được bán với giá cao gấp nhiều lần.
Ảnh minh họa
Đáng chú ý, các đối tượng còn bố trí người đóng vai khách hàng để tạo hiệu ứng đám đông, tranh nhau mua hàng ngay tại hội trường. Tâm lý “sợ mất cơ hội” khiến nhiều người cao tuổi vội vàng bỏ tiền mà không kịp kiểm chứng.
Không chỉ hoạt động trực tiếp, các đối tượng còn chuyển sang môi trường mạng với nhiều hình thức mới. Các ứng dụng, website giả mạo được lập ra nhằm dụ dỗ người cao tuổi tham gia đầu tư tài chính, tiền ảo với lời hứa “lợi nhuận cao, thu nhập thụ động”. Bên cạnh đó, các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan nhà nước, thông báo về thay đổi chính sách lương hưu, trợ cấp, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP để chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng. Một số trường hợp còn sử dụng công nghệ giả mạo hình ảnh, giọng nói, đóng giả người thân gọi điện báo tin gặp nạn, từ đó gây áp lực buộc nạn nhân chuyển tiền.
Người cao tuổi - “mắt xích yếu” bị lợi dụng
Qua các vụ việc, cơ quan Công an nhận định người cao tuổi là nhóm dễ bị tổn thương do hạn chế trong tiếp cận thông tin, công nghệ và thường mang tâm lý cả tin. Nhiều người sống xa con cháu, mong muốn tự chăm sóc sức khỏe, không muốn làm phiền gia đình nên dễ bị các đối tượng lợi dụng. Khi bị tác động bởi các yếu tố tình cảm, sức khỏe hoặc lợi ích kinh tế, không ít người đã mất cảnh giác, dẫn đến thiệt hại đáng tiếc.
Ảnh minh họa
Trước tình hình trên, cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần thận trọng trước các lời mời tham gia hội thảo, giới thiệu sản phẩm khi chưa rõ nguồn gốc. Người dân tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, không chuyển tiền cho người lạ qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Mọi thông tin liên quan đến chính sách cần được kiểm chứng qua cơ quan chức năng. Đặc biệt, các gia đình cần thường xuyên quan tâm, trao đổi với người cao tuổi về các thủ đoạn lừa đảo mới. Sự chủ động từ mỗi gia đình và cộng đồng chính là giải pháp quan trọng để ngăn chặn, đẩy lùi loại tội phạm này, góp phần giữ vững an ninh trật tự tại cơ sở./.
Lâm Sơn - Phòng An ninh nội địa