Cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản phổ biến trên không gian mạng hiện nay (14/11/2025)
Thời gian gần đây, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng diễn biến hết sức phức tạp, với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, chuyên nghiệp. Các đối tượng thường hoạt động có tổ chức, lợi dụng công nghệ cao và các xu hướng, sự kiện thời sự, chính trị, xã hội để xây dựng kịch bản lừa đảo phù hợp. Chúng đánh vào tâm lý nhẹ dạ, cả tin của người dân, sử dụng nhiều chiêu trò tinh vi nhằm dẫn dụ, thao túng và chiếm đoạt tài sản. Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ việc gây thiệt hại từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống nhân dân và gây bức xúc trong dư luận.
Hiện nay, các hình thức lừa đảo phổ biến được chia thành bốn nhóm chính: mạo danh, lừa đảo tình cảm, kêu gọi đầu tư và phát tán mã độc.
1. Nhóm hành vi mạo danh: Các đối tượng thường giả danh cơ quan Nhà nước, cơ quan chức năng, lực lượng công an, viện kiểm sát, tòa án hoặc các tổ chức tín dụng, nhân viên ngân hàng, công ty điện, nước, viễn thông, thuế, giáo dục… để yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, cài đặt ứng dụng giả mạo, chuyển tiền hoặc hoàn thiện thủ tục hành chính. Một số trường hợp còn giả danh cơ quan pháp luật thông báo liên quan đến vụ án nghiêm trọng, giả danh nhân viên giao hàng, doanh nghiệp, nhà hàng để yêu cầu thanh toán hoặc thông báo trúng thưởng nhằm chiếm đoạt tài sản.
Một số hình thức giả mạo thường gặp trong các cuộc gọi lừa đảo trên không gian mạng Một số hình thức giả mạo thường gặp trong các cuộc gọi lừa đảo trên không gian mạng
2. Nhóm hành vi lừa đảo tình cảm: Đối tượng thường kết bạn, làm quen qua mạng xã hội, giả vờ có tình cảm rồi dụ dỗ gửi tiền, đầu tư hoặc gửi quà giá trị cao để nạn nhân chuyển “phí nhận hàng”. Nhiều trường hợp bị thu thập hình ảnh, clip nhạy cảm để đe dọa, tống tiền.
3. Nhóm hành vi kêu gọi đầu tư: Các đối tượng mời gọi tham gia đầu tư vào các sàn chứng khoán, tiền ảo, đa cấp hoặc tuyển cộng tác viên cho các sàn thương mại điện tử với hứa hẹn “lợi nhuận cao – rủi ro thấp”. Sau khi người dân chuyển tiền, chúng khóa tài khoản, “đánh cháy” hoặc đánh sập sàn để chiếm đoạt toàn bộ số tiền.
4. Nhóm hành vi phát tán mã độc: Đối tượng gửi email, tin nhắn, hình ảnh, video hoặc đường dẫn chứa mã độc để chiếm quyền điều khiển thiết bị, tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng. Một số nhóm tội phạm còn tấn công hệ thống của doanh nghiệp, thay đổi tài khoản nhận tiền hoặc sử dụng thông tin sai sự thật nhằm dụ người dùng truy cập vào đường dẫn chứa mã độc.
Ngoài ra, còn xuất hiện các hình thức khác như cho số lô đề, cá cược, cắt ghép hình ảnh để tống tiền, hoặc lợi dụng các ứng dụng trò chơi, đầu tư ảo để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Để phòng ngừa và bảo vệ tài sản của mình, người dân cần lưu ý:
- Luôn cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn từ số lạ tự xưng là cán bộ cơ quan Nhà nước, ngân hàng, tổ chức tài chính.
- Khi nhận được thông tin bất thường, cần xác minh trực tiếp qua tổng đài hoặc số điện thoại chính thức của cơ quan, đơn vị liên quan.
- Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản, mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội.
- Không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân theo yêu cầu lạ, vì các cơ quan Nhà nước không bao giờ thu tiền theo hình thức này.
- Thận trọng với các lời mời đầu tư, trúng thưởng, nhận quà tặng có giá trị lớn hoặc yêu cầu đóng phí trước.
- Cài đặt phần mềm diệt virus, cập nhật thường xuyên, bật xác thực hai lớp cho các tài khoản quan trọng.
- Đặt mật khẩu mạnh, khác nhau cho từng tài khoản, không sử dụng thông tin cá nhân dễ đoán.
- Theo dõi lịch sử giao dịch của tài khoản ngân hàng, ví điện tử để phát hiện bất thường.
- Khi nghi ngờ bị lừa đảo, cần lưu giữ bằng chứng (tin nhắn, hình ảnh, email, số điện thoại) và báo ngay cho cơ quan công an để được hướng dẫn, xử lý kịp thời.
HPN – Phòng Tham mưu