Trong những năm trở lại đây, tình trạng các đối tượng giả danh cơ quan công quyền như Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, Hải quan, văn phòng luật sư, ngân hàng... để gọi điện đe dọa, yêu cầu chuyển tiền hoặc hỗ trợ lấy lại tiền đã bị lừa đảo có chiều hướng gia tăng, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Lợi dụng tâm lý hoang mang, lo sợ của người dân khi được thông báo có liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật, các đối tượng sử dụng các ứng dụng, thủ đoạn giả mạo danh nghĩa cơ quan chức năng, từng bước thu thập thông tin cá nhân, đe dọa, gây áp lực tâm lý, sau đó yêu cầu chuyển tiền với lý do phục vụ công tác điều tra.
Bên cạnh đó, các đối tượng còn lập các trang mạng xã hội giả mạo cơ quan công quyền như Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, luật sư... để đăng tải nội dung quảng cáo hoặc chủ động liên hệ với những người từng bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản bằng các hình thức khác. Chúng đưa ra lời hứa hẹn có thể giúp nạn nhân lấy lại số tiền đã bị lừa, sau đó yêu cầu chuyển trước một khoản phí dịch vụ rồi tiếp tục chiếm đoạt tài sản.
Dấu hiệu nhận biết
Thứ nhất, người dân có thể nhận được cuộc gọi từ số điện thoại lạ hoặc các số, tên hiển thị giả mạo như “113”, “BOCONGAN”... thông báo về hành vi vi phạm pháp luật, chẳng hạn như vi phạm giao thông hoặc có liên quan đến một vụ án đang được điều tra. Thông qua cuộc gọi, các đối tượng tìm cách thu thập thông tin cá nhân của người dân, đồng thời đe dọa, gây áp lực tâm lý để nạn nhân không có thời gian hỏi ý kiến người thân hoặc liên hệ với cơ quan chức năng để xác minh. Sau khi thu thập được thông tin, chúng tiếp tục kết nối người dân đến một cuộc gọi khác, tự giới thiệu là cán bộ Viện kiểm sát, Tòa án... để tiếp tục gây áp lực và yêu cầu chuyển tiền ngay vào tài khoản do chúng cung cấp với lý do phục vụ công tác điều tra hoặc xử lý vi phạm giao thông.
Thứ hai, các đối tượng có thể kết nối với người dân thông qua tài khoản mạng xã hội, tự xưng là cán bộ cơ quan công quyền và thông báo rằng người dân có liên quan đến một vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng. Sau khi tạo áp lực tâm lý, chúng yêu cầu nạn nhân mở một tài khoản ngân hàng mới theo số điện thoại do chúng cung cấp, rồi chuyển toàn bộ số tiền từ tài khoản đang sử dụng sang tài khoản mới mở với lý do để “niêm phong”, “tạm giữ” hoặc phục vụ công tác điều tra. Thực chất, đây là thủ đoạn nhằm chiếm đoạt toàn bộ số tiền của nạn nhân.
Thứ ba, các đối tượng thường đưa ra lý do người dân không thể đến cơ quan chức năng làm việc và đề nghị hỗ trợ giải quyết thông qua điện thoại. Khi người dân đề nghị gặp mặt trực tiếp, chúng có thể sử dụng công nghệ giả mạo hình ảnh, khuôn mặt (deepfake), kết hợp với hình ảnh, trang phục của lực lượng Công an, Kiểm sát, Tòa án... để thực hiện cuộc gọi video nhằm tạo lòng tin. Tuy nhiên, khi được đề nghị làm việc trực tiếp tại trụ sở cơ quan, các đối tượng thường tìm cách lẩn tránh, viện nhiều lý do để từ chối.
Thứ tư, đối với những người đã từng bị lừa đảo bằng các hình thức khác, các đối tượng có thể tiếp cận thông qua các tài khoản mạng xã hội giả mạo cơ quan chức năng như Công an, Viện kiểm sát, luật sư... và đưa ra lời đề nghị giúp lấy lại số tiền đã bị chiếm đoạt. Để tạo lòng tin, chúng lập các trang mạng xã hội, đăng tải nhiều thông tin cảnh báo về lừa đảo, đồng thời đưa người dân vào các nhóm có nhiều thành viên được dàn dựng, đóng vai những nạn nhân đã lấy lại được tiền hoặc đang nhờ hỗ trợ lấy lại tiền. Khi nạn nhân tin tưởng và đồng ý sử dụng dịch vụ, các đối tượng yêu cầu chuyển trước một khoản phí rồi chiếm đoạt số tiền này.
Biện pháp phòng ngừa
Một là, người dân cần nâng cao cảnh giác khi nhận được cuộc gọi tự xưng là cán bộ cơ quan công quyền. Khi có nghi vấn, cần chủ động liên hệ với cơ quan chức năng nơi gần nhất hoặc sử dụng số điện thoại của cơ quan công quyền được công khai trên các trang thông tin chính thống để xác thực thông tin trước khi thực hiện bất kỳ yêu cầu nào của người gọi. Đặc biệt, không thực hiện việc chuyển tiền, cung cấp thông tin tài khoản, mã xác thực hoặc cài đặt ứng dụng theo yêu cầu của người gọi khi chưa xác minh rõ danh tính và mục đích.
Hai là, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ ai qua điện thoại khi chưa xác thực chính xác danh tính của người liên hệ. Đặc biệt, không cung cấp các thông tin có thể được sử dụng để thực hiện giao dịch hoặc chiếm đoạt tài sản khi chưa xác minh rõ người yêu cầu và mục đích sử dụng thông tin.
Ba là, không tin tưởng vào các lời quảng cáo, lời mời chào trên mạng xã hội về việc hỗ trợ lấy lại tiền đã bị lừa đảo. Khi tiếp nhận trình báo, cơ quan chức năng sẽ xác minh, làm rõ vụ việc và hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục cần thiết; người dân cần cảnh giác với các cá nhân, tổ chức tự xưng có khả năng “lấy lại tiền” và yêu cầu chuyển trước phí dịch vụ.
Bốn là, người dân cần luôn giữ bình tĩnh khi nhận được cuộc gọi thông báo liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật hoặc sau khi bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Khi phát hiện hoặc nghi ngờ mình trở thành nạn nhân của lừa đảo, cần trình báo với cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, giải quyết; không làm theo yêu cầu của các cá nhân, tổ chức khi chưa xác thực được danh tính.
Cảnh giác để không trở thành nạn nhân
Trước sự phát triển của công nghệ, các thủ đoạn giả danh cơ quan công quyền ngày càng tinh vi, từ giả mạo số điện thoại, tài khoản mạng xã hội đến sử dụng công nghệ giả mạo hình ảnh, khuôn mặt. Vì vậy, mỗi người dân cần chủ động nâng cao ý thức cảnh giác, kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống và tuyệt đối không để tâm lý hoang mang, lo sợ hoặc lòng tin thiếu kiểm chứng bị các đối tượng lợi dụng.
Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn nghi ngờ giả danh cơ quan chức năng, người dân cần BÌNH TĨNH – XÁC MINH – KHÔNG CUNG CẤP THÔNG TIN – KHÔNG CHUYỂN TIỀN – TRÌNH BÁO CƠ QUAN CÔNG AN KHI CẦN THIẾT.
Việt Hùng - Phòng An ninh nội địa
Đánh giá bài viết: