Từ ngày 21/11/2026, Thông tư số 172/2026/TT-BCA ngày 07/10/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại trong Công an nhân dân chính thức có hiệu lực, thay thế Thông tư số 23/2022/TT-BCA. Thông tư quy định cụ thể về thẩm quyền giải quyết, trình tự tiếp nhận, xác minh, đối thoại và quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại. Đây là những nội dung người dân cần nắm rõ để thực hiện quyền khiếu nại, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Những trường hợp được quyền khiếu nại
Công dân có quyền khiếu nại khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền trong Công an nhân dân trái pháp luật, trực tiếp xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Việc khiếu nại được thực hiện bằng đơn hoặc trực tiếp trình bày với người có thẩm quyền.
Lưu ý, Thông tư số 172/2026/TT-BCA không điều chỉnh khiếu nại trong hoạt động tố tụng hình sự, thi hành án hình sự, thi hành tạm giữ, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú và đặc xá. Những nội dung này được thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Xác định đúng người có thẩm quyền giải quyết
Theo Điều 5 Thông tư, thẩm quyền giải quyết khiếu nại được xác định căn cứ vào người ban hành quyết định hành chính hoặc thực hiện hành vi hành chính bị khiếu nại.
Cụ thể, Trưởng Công an cấp xã giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi hành chính của mình và của cán bộ, chiến sĩ do mình quản lý trực tiếp. Trưởng phòng và thủ trưởng đơn vị tương đương cấp phòng thuộc Công an tỉnh giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi thuộc phạm vi quản lý.
Giám đốc Công an tỉnh giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi của mình và cán bộ thuộc quyền quản lý; đồng thời giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định giải quyết lần đầu của cấp dưới theo thẩm quyền.
Bộ trưởng Bộ Công an giải quyết các khiếu nại thuộc thẩm quyền, trong đó có khiếu nại lần hai đối với quyết định giải quyết lần đầu của Giám đốc Công an tỉnh.
Hồ sơ và thời hạn giải quyết khiếu nại
Đơn khiếu nại cần ghi rõ ngày, tháng, năm; họ tên, địa chỉ người khiếu nại; nội dung quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại; lý do, yêu cầu giải quyết và chữ ký hoặc điểm chỉ của người khiếu nại. Người dân nên gửi kèm tài liệu, chứng cứ liên quan để phục vụ quá trình xác minh.
Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được khiếu nại thuộc thẩm quyền và đủ điều kiện thụ lý, người có thẩm quyền phải thụ lý giải quyết. Trường hợp không thụ lý phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu thông thường không quá 30 ngày; vụ việc phức tạp không quá 45 ngày. Khiếu nại lần hai thông thường không quá 45 ngày; vụ việc phức tạp không quá 60 ngày. Đối với vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn, thời hạn được áp dụng theo quy định riêng tại Thông tư.
Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu, người khiếu nại có quyền khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định pháp luật.
Một số nội dung mới cần lưu ý
Thông tư quy định rõ quyền rút toàn bộ hoặc một phần nội dung khiếu nại. Nội dung đã tự nguyện rút không được xem xét, giải quyết lại, trừ trường hợp có căn cứ xác định việc rút khiếu nại do bị ép buộc, đe dọa.
Người khiếu nại có quyền cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo vệ yêu cầu của mình; việc tiếp nhận phải được lập biên bản giao nhận. Việc đối thoại được thực hiện theo quy định nhằm làm rõ những nội dung còn có ý kiến khác nhau. Quyết định giải quyết khiếu nại phải được công khai trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ban hành, theo hình thức và phạm vi quy định.
Để bảo đảm quyền lợi, người dân cần gửi khiếu nại đúng người có thẩm quyền, trình bày rõ nội dung, yêu cầu, cung cấp tài liệu liên quan và lưu giữ giấy tờ xác nhận việc gửi, tiếp nhận hồ sơ. Trường hợp nhiều người cùng khiếu nại một nội dung, cần thực hiện việc cử người đại diện theo quy định.
Việc hiểu đúng và thực hiện đầy đủ quyền khiếu nại không chỉ giúp công dân bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp mà còn góp phần nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, minh bạch, gần dân, trọng dân và vì Nhân dân phục vụ.
CTV - Phòng An ninh điều tra
Đánh giá bài viết: