Ra đời từ trong bão táp của cuộc cách mạng, với tiền thân là Ban trật tự thuộc Ty Công an Phú Thọ với vài chục cán bộ chiến sỹ, đến nay lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Phú Thọ đã được kiện toàn, lớn mạnh cả về tổ chức lực lượng và chức năng nhiệm vụ. Mặc dù có các tên gọi khác nhau, nhưng lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội luôn được xác định là một lực lượng hoạt động nghiệp vụ của ngành Công an, có tổ chức chặt chẽ, tập trung, chính quy được hình thành từ Trung ương đến cơ sở. Qua các giai đoạn lịch sử của dân tộc, cũng như của tỉnh nhà, lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự luôn đoàn kết một lòng, khắc phục khó khăn, kiên trì, bền bỉ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.

Ngày 18/4/1946 Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ban hành Nghị định số 121/NĐ quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của “Việt Nam Công an vụ”. Ty Công an các tỉnh đều thành lập Ban trật tự làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự công cộng, trật tự giao thông, kiểm soát giấy tờ, cấp thẻ căn cước, quản lý hộ khẩu. Đây chính là tiền thân của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội. Ngày 18/4/1946 trở thành mốc son lịch sử, là cơ sở để xác định ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội sau này. Thực hiện Nghị định 121 của Bộ Nội vụ đến đầu năm 1947 Ban trật tự Ty Công an Phú Thọ đã được kiện toàn lực lượng.

Thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TW ngày 12/5/1951 của Ban Bí thư Trung ương Đảng quy định nhiệm vụ, tổ chức Công an và Nghị quyết hội nghị Công an toàn quốc lần thứ VI (tháng 8/1951), cuối năm 1953 Ban trị an hành chính Ty Công an Phú Thọ được thành lập với nhiệm vụ thực hiện các quy tắc, luật lệ về trị an, quản lý hộ khẩu, cấp giấy thông hành, kiểm soát hàng cơm, quán trọ; theo dõi công tác các đồn, đội Công an trật tự, thi hành mệnh lệnh của chính quyền địa phương về trị an.

Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, Ty Công an Phú Thọ, Ban trị an hành chính đã lựa chọn, tăng cường nhiều lượt CBCS cho công tác thực hiện giảm tô, cải cách ruộng đất; cùng các lực lượng khác bảo vệ các đoàn dân công hoả tuyến, thực hiện công tác phòng gian bảo mật, bảo vệ an toàn nhiều tấn hàng hoá, lương thực, vũ khí qua địa bàn tỉnh... phục vụ chiến dịch, góp phần cùng nhân dân cả nước làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ. Ngoài ra, Ban trị an hành chính đã tham mưu cho Ban Giám đốc Ty Công an Phú Thọ có nhiều biện pháp nghiệp vụ thích hợp ngăn chặn kịp thời các thủ đoạn của địch trong việc dụ dỗ, lôi kéo đồng bào Công giáo di cư vào Nam góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị và trật tự xã hội trên địa bàn tỉnh.

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội trong đó Việt Trì và thị trấn Thanh Ba được chọn làm điểm để xây dựng khu Công nghiệp. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an về xây dựng phong trào quần chúng nhân dân bảo vệ trị an với nội dung cơ bản là: Phòng gian, phòng hoả, phòng tai nạn, lực lượng trị an hành chính đã căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, xây dựng phong trào bảo vệ trật tự trị an ở 12 xã, 8 phố, ở các khu phố, cụm dân cư đều đã thành lập được các tổ bảo vệ trị an; đồng thời đầu năm 1958 tiến hành thành lập trạm Công an khu Công nghiệp Việt Trì, do vậy đã phòng ngừa, ngăn chặn hiệu quả tình hình trộm cắp nguyên liệu trên các công trường; nguồn tin quần chúng nhân dân cung cấp cho lực lượng Công an ngày càng nhiều, góp phần ngăn chặn phạm pháp hình sự, giữ gìn trật tự trị an ở địa bàn cơ sở.

Trong những năm đầu mới giải phóng, tình hình trật tự trị an trên địa bàn tỉnh diễn ra vô cùng phức tạp. Bám sát sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ, UBHC tỉnh và lãnh đạo Bộ Công an, Công an tỉnh, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự trị an đã làm tốt chức năng, nhiệm vụ của mình trong lĩnh vực quản lý nhân khẩu, hộ khẩu, nắm hộ, nắm người phục vụ cấp phát tem phiếu và phân phối lưu thông đảm bảo việc xét duyệt, cấp phát tem phiếu được nhanh chóng, chính xác, đúng đối tượng, ngăn chặn được nhiều trường hợp khai man nhân khẩu để tham ô tem phiếu... Qua kiểm tra đã phát hiện nhiều trường hợp có hàng hoá vật tư Nhà nước do móc ngoặc, đầu cơ mà có, thu hồi nộp ngân sách Nhà nước, phát hiện trên 10.000 trường hợp khai man nhân khẩu, khai man tiêu chuẩn để lấy thừa lương thực của Nhà nước...góp phần ổn định tình hình kinh tế- chính trị- trật tự trị an trên địa bàn tỉnh.

Bước vào thời kỳ đổi mới, tình hình an ninh trật tự có nhiều diễn biến phức tạp; công tác phát động phong trào qần chúng tham gia bảo vệ ANTQ, đấu tranh phòng chống tội phạm còn hạn chế. Để tăng cường công tác bảo vệ trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới, ngày 14/5/1989 Hội đồng Bộ trưởng đã ra Chỉ thị 135/HĐBT yêu cầu các cấp, các ngành tổ chức thực hiện tốt một số chủ trương, biên pháp cấp bách về công tác bảo vệ trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới. Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, Công an tỉnh, phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự trị an đã tiến hành quản lý chặt chẽ các cơ sở đặc doanh, tăng cường công tác kiểm tra nhân hộ khẩu, quản lý tạm trú ở các địa bàn trọng điểm thành phố Việt Trì, thị xã Vĩnh Yên, Phú Thọ...phối hợp chặt chẽ với lực lượng Cảnh sát hình sự trong đợt ra quân tấn công truy quét các loại tội phạm, đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh.

 Trong giai đoạn này, lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH cùng với các lực lượng trong Công an nhân dân đã và đang nỗ lực đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả các mặt công tác QLHC về TTXH, thực hiện các nhiệm vụ phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đảm bảo ANTT trong tình hình mới; góp phần tạo sự chuyển biến, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước, cải cách thủ tục hành chính liên quan đến quyền, lợi ích chính đáng của cơ quan, doanh nghiệp và đông đảo quần chúng nhân dân, Nổi bật là:
Từ ngày 01/7/2025, tỉnh Phú Thọ, Hoà Bình, Vĩnh Phúc được sáp nhập thành tỉnh mới, có tên gọi là tỉnh Phú Thọ theo Nghị quyết của kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XV về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Phú Thọ đã nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy và đi vào hoạt động. Trong đó, Đảng uỷ, lãnh đạo Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH đã chủ động, bám sát các Nghị quyết, chỉ đạo của Ban Thường vụ Đảng ủy Công an tỉnh và Ban Giám đốc Công an tỉnh tăng cường rà soát, nắm tình hình theo phạm vi địa bàn, lĩnh vực; đánh giá kết quả thực hiện các nhóm nhiệm vụ, chỉ tiêu nhiệm vụ của hệ lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH, nhận diện những vấn đề phát sinh cần giải quyết, qua đó đã xác định được những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện.
 

Lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Phú Thọ

Lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH đã tham mưu Ban Giám đốc chỉ đạo, hướng dẫn, giải quyết các vấn đề phức tạp phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về ANTT, đấu tranh phòng chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật. Hướng dẫn nghiệp vụ để Công an cấp cơ sở nắm chắc chức năng, nhiệm vụ, thực hiện tốt các mặt công tác chuyên môn nghiệp vụ, đảm bảo thông suốt, không để xảy ra vụ việc phức tạp, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, góp phần phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh. Điển hình, trong triển khai thực hiện Đề án số 06, công tác quản lý cư trú: đã tích hợp 2.117 dịch vụ công trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Triển khai 56/81 dịch vụ công thiết yếu theo Đề án 06 và các Quyết định 422, 206 của Thủ tướng Chính phủ trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia và tiếp nhận, giải quyết TTHC theo đúng quy trình. Xây dựng 3.963.557 dữ liệu dân cư; duy trì cập nhật, chỉnh sửa, bổ sung thường xuyên đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống”. Cấp 3.449.968 thẻ căn cước, Cấp 2.627.612 tài khoản định danh điện tử công dân Việt Nam, trong đó đã kích hoạt 2.443.886 tài khoản. Cấp 3.641 tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho người nước ngoài. Cấp 21.844 tài khoản định danh điện tử trên tổng số 25.053 cơ quan, tổ chức, đạt tỷ lệ 87,19%. Vận động nhân dân giao nộp: 991 khẩu súng các loại, phát hiện xử lý 64 vụ/153 đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến VK, VLN, CCHT; thu giữ: 15 khẩu súng các loại, 344 viên đạn các loại. Cấp mới 4.269 con dấu, cấp lại 2.338 phục vụ cho các cơ quan, tổ chức… khi sắp xếp đơn vị hành chính; cấp mới 8.642 con dấu, cấp lại 04 dấu phục vụ bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Hội hồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031.

Với những cống hiến, hy sinh trong suốt chặng đường 80 năm qua, đã có hàng trăm lượt tập thể, cá nhân thuộc lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Phú Thọ vinh dự được Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Bộ Công an, UBND tỉnh và Giám đốc Công an tỉnh tặng thưởng nhiều huân, huy chương, bằng khen, giấy khen các loại.

Thế hệ CBCS của lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH hôm nay bày tỏ lòng biết ơn với các lớp các thế hệ cha, anh đi trước, nguyện sẽ ra sức phấn đấu rèn luyện, đoàn kết vượt qua mọi khó khăn, thử thách, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; “CAND vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh, từng bước tiến lên chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
         

Tiến Việt – Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội