Livestream bán hàng ngày càng phổ biến, trở thành một phương thức kinh doanh hiệu quả trên môi trường số. Tuy nhiên, cùng với khả năng tiếp cận nhanh chóng và rộng rãi khách hàng, hoạt động này cũng đặt ra yêu cầu về trách nhiệm pháp lý đối với người bán, người livestream, KOL, KOC, người làm tiếp thị liên kết và các chủ thể có liên quan.
Thực tế cho thấy, không ít vụ việc vi phạm trong hoạt động quảng cáo, kinh doanh trên nền tảng số đã được cơ quan chức năng phát hiện, xử lý. Các hành vi như quảng cáo sai sự thật, cung cấp thông tin gây nhầm lẫn, kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng hoặc vi phạm quy định về thuế có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý tương ứng. Việc có đông người theo dõi, có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội hay chỉ tham gia với vai trò quảng bá sản phẩm không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm.
Đáng chú ý, từ ngày 01/7/2026, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, tạo hành lang pháp lý cụ thể hơn đối với hoạt động thương mại điện tử, trong đó có livestream bán hàng. Luật quy định trách nhiệm của người bán, người livestream và chủ quản nền tảng thương mại điện tử có chức năng livestream, đặt hàng trực tuyến.
Theo đó, người livestream phải xác thực danh tính theo quy định; không cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ, giá cả và các thông tin liên quan đến hàng hóa, dịch vụ. Người livestream cũng phải tuân thủ quy định của nền tảng và có trách nhiệm trong việc lựa chọn, giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng.
Vì vậy, trước khi giới thiệu hoặc quảng bá một sản phẩm, người livestream cần chủ động kiểm tra thông tin về hàng hóa, người bán và nội dung quảng cáo. Không nên coi việc “quảng cáo thuê” hay nhận hoa hồng từ bán hàng là lý do để bỏ qua trách nhiệm của mình. Trường hợp cố ý hoặc có hành vi vi phạm pháp luật, tùy tính chất, mức độ và hậu quả, cá nhân có thể bị xử lý theo quy định.
Bên cạnh đó, người bán phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng; cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin về hàng hóa, giá bán, nguồn gốc, phương thức giao nhận, đổi trả, bảo hành và tiếp nhận, giải quyết phản ánh, khiếu nại theo quy định.
Một vấn đề cần đặc biệt lưu ý là bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong quá trình chốt đơn, người bán thường thu thập họ tên, số điện thoại, địa chỉ và các thông tin khác của khách hàng. Những dữ liệu này phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, không tùy tiện công khai hoặc chia sẻ trái quy định.
Ngoài ra, hoạt động kinh doanh qua livestream phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về đăng ký, kê khai, nộp thuế, hóa đơn, chứng từ theo quy định; đồng thời tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, không sử dụng trái phép nhãn hiệu, hình ảnh, nội dung của tổ chức, cá nhân khác. Các quy định mới về quản lý thuế và hóa đơn điện tử đối với hoạt động thương mại điện tử cũng đã được triển khai từ ngày 01/7/2026.
Kinh doanh trên môi trường mạng không có nghĩa là đứng ngoài pháp luật. Mỗi người bán và người livestream cần chủ động tìm hiểu, tuân thủ các quy định liên quan, góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn và lành mạnh. Có thể ghi nhớ nguyên tắc “5 ĐÚNG” khi livestream bán hàng: Đúng người - Đúng hàng - Đúng thông tin - Đúng quyền - Đúng pháp luật.
Cao Đại - Công an xã Yên Sơn
Đánh giá bài viết: