Vào lúc 0h20 phút ngày 17/8/2025, tại xã Phú Mỹ xảy ra vụ án mạng vợ giết chồng gây hoang mang dư luận. Đối tượng gây án là Hà Thị Lai Hạ, 23 tuổi. Theo cơ quan Công an, căn cứ vào tính chất, mức độ và hành vi phạm tội, Hà Thị Lai Hạ có thể phải đối mặt với mức án từ 12 năm tù đến tù chung thân hoặc tử hình.

Đây là một trong những vụ án đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến mâu thuẫn gia đình xảy ra trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua. Theo thống kê của các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh, từ đầu tháng 7 đến giữa tháng 11 năm 2025, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 14 vụ giết người, trong đó 10 vụ liên quan đến người thân, làm 11 người chết, 1 người bị thương. Phần lớn các vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn trong nội bộ gia đình, giữa vợ chồng, cha mẹ - con cái hoặc người thân, họ hàng. Đây là hồi chuông cảnh báo về sự xuống cấp trong các giá trị đạo đức, lối sống và những hệ lụy nghiêm trọng nếu mâu thuẫn xã hội không được kịp thời phát hiện, giải quyết.
 

Công an tỉnh bắt giữ đối tượng giết vợ và hai người khác trên địa bàn tỉnh xảy ra ngày 26 tháng 9

Nguyên nhân từ nhiều phía

Là cán bộ trực tiếp tham gia điều tra nhiều vụ án xảy ra trong thời gian qua, Thiếu tá Nguyễn Đức Phú, Phó Đội trưởng Đội phòng ngừa, điều tra tội phạm xâm phạm nhân thân, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh cho biết: phần lớn các vụ án nghiêm trọng đều bắt nguồn từ những mâu thuẫn trong gia đình. Đáng lưu ý, không ít mâu thuẫn khởi phát từ những va chạm rất nhỏ trong sinh hoạt, đời sống thường nhật. Tuy nhiên, do thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc, thiếu đối thoại, hòa giải kịp thời, các mâu thuẫn này không được giải quyết dứt điểm, để kéo dài, tích tụ theo thời gian và cuối cùng bùng phát thành hành vi phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, gây hậu quả nặng nề cho gia đình và xã hội. Như trong vụ án xảy ra tại xã Phú Mỹ nêu trên,  Hà Thị Lai Hạ khai nhận với cơ quan điều tra: sau khi kết hôn, hai vợ chồng mải chơi, không chú trọng làm ăn, kinh tế thiếu hụt nên thường xuyên phát sinh mâu thuẫn. Ngày xảy ra vụ án, người chồng được lĩnh lương nhưng không đưa tiền cho vợ, dẫn đến cãi vã. Trong phút nóng giận vì những ấm ức đã dồn nén trong thời gian trước đó, Hạ đã không kiểm soát được hành vi, tước đoạt mạng sống của chồng. Ở góc độ bao quát hơn, Thượng tá Phạm Thế Anh, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh phân tích: tội phạm giết người trong gia đình là hệ quả của nhiều yếu tố đan xen, tác động lẫn nhau. Trong đó, đáng chú ý là những ảnh hưởng tiêu cực từ mặt trái của môi trường xã hội; một bộ phận người dân có biểu hiện coi thường pháp luật, giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực; chuẩn mực đạo đức xã hội có dấu hiệu xuống cấp; các giá trị nền tảng của gia đình như yêu thương, chia sẻ, tôn trọng, trách nhiệm chưa được coi trọng đúng mức. Bên cạnh đó, việc các thông tin tiêu cực, hình ảnh bạo lực xuất hiện ngày càng dày đặc trên môi trường mạng internet, nếu không được chọn lọc, kiểm soát, cũng góp phần làm gia tăng xu hướng lệch chuẩn hành vi, kích thích tâm lý cực đoan, từ đó tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm trong chính mỗi gia đình gây ra những vụ thảm án vô cùng đau xót.

Hậu quả nặng nề

Cùng với việc tước đoạt mạng sống của chồng, Hà Thị Lai Hạ trong vụ án nêu trên đã tự tay tước đoạt tất cả những gì quý giá nhất của chính bản thân mình: tự do, tương lai, để lại nỗi đau và ám ảnh dai dẳng cho người thân, đặc biệt là đứa con mới 5 tuổi. Sau tất cả những gì đã xảy ra, Hạ không giấu được những giọt nước mắt day dứt, hối hận: “Em muốn nhắn lời xin lỗi đến bố mẹ chồng em. Cho con xin lỗi bố mẹ! Con cũng không nghĩ sự việc lại xảy ra như này. Bố mẹ ở nhà giữ gìn sức khỏe và hãy tha lỗi cho con. Em xin lỗi cả những người đã yêu thương em! Nếu có cơ hội, em sẽ không bao giờ xảy ra những sự việc như ngày hôm nay.”

Thực tế cho thấy, tâm trạng hối hận sau khi gây án không phải là cá biệt mà xuất hiện ở nhiều vụ việc tương tự. Khi bạo lực trở thành cách thức giải quyết mâu thuẫn, hậu quả để lại là những bản án nghiêm khắc cho người gây án và những mất mát, tổn thương lâu dài đối với người thân, đặc biệt là trẻ em - Những nạn nhân gián tiếp phải gánh chịu hậu quả từ bi kịch gia đình.
 

Hiện trường vụ án giết người trên địa bàn tỉnh xảy ra ngày 26 tháng 9.

 
Chủ động phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm

Trước tình hình trên, Ban Giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ phối hợp chặt chẽ với Công an các phường, xã triển khai đồng bộ các giải pháp, kết hợp hiệu quả giữa phòng ngừa nghiệp vụ và phòng ngừa xã hội, tạo sự thống nhất, liên hoàn trong công tác phòng, chống tội phạm. Trong đó, chủ động phối hợp với chính quyền cơ sở tăng cường tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật, chống bạo lực gia đình; làm rõ nguyên nhân, điều kiện, trách nhiệm pháp lý và hậu quả, hệ lụy của tội phạm. Chủ động nắm chắc tình hình địa bàn, quản lý chặt chẽ các đối tượng có tiền án, tiền sự, đối tượng có biểu hiện sử dụng bạo lực, côn đồ, nghiện ma túy, có dấu hiệu rối loạn tâm thần; vận động gia đình đưa người thân mắc bệnh tâm thần, nghiện ma túy đi chữa bệnh, cai nghiện; chú trọng lập hồ sơ đưa đối tượng vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục, cơ sở cai nghiện bắt buộc. Tập trung rà soát, triệt phá các đường dây, ổ nhóm tội phạm liên quan đến “tín dụng đen”. Làm tốt công tác quản lý cư trú; quản lý chặt chẽ các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự; quản lý, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, không để các đối tượng lợi dụng gây án. Tăng cường tuần tra, kiểm soát, tuần tra vũ trang trên các tuyến, địa bàn trọng điểm, khu vực công cộng, địa bàn giáp ranh nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Thực hiện nghiêm việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm giết người, không để xảy ra oan, sai, bỏ lọt tội phạm; phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử các vụ án trọng điểm, nhất là các vụ việc được dư luận xã hội quan tâm, tạo sức răn đe, phòng ngừa chung. Đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; duy trì, xây dựng và nhân rộng các mô hình tự quản, tự phòng, tự bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; phát huy hiệu quả công tác hòa giải, đặc biệt vai trò của người có uy tín trong gia đình, cộng đồng dân cư, góp phần giải quyết kịp thời các mâu thuẫn ngay từ cơ sở, không để kéo dài, phức tạp, dẫn đến hành vi bạo lực và phát sinh tội phạm.

Phòng ngừa tội phạm giết người, nhất là các vụ việc xảy ra trong gia đình, là nhiệm vụ cấp bách nhưng cũng lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cấp, các ngành và toàn xã hội. Chỉ khi mỗi gia đình thực sự là tế bào lành mạnh của xã hội, các mâu thuẫn được giải quyết bằng đối thoại, chia sẻ và thượng tôn pháp luật, thì những bi kịch đau lòng mới có thể được ngăn chặn từ gốc.
 

Minh Ánh - Phòng Công tác chính trị