Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, thông tin có thể được lan truyền đến hàng nghìn, hàng triệu người chỉ trong thời gian ngắn. Bên cạnh những giá trị tích cực, không gian mạng cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để phát tán thông tin thiếu kiểm chứng, tác động cảm xúc và dẫn dắt nhận thức của người tiếp nhận.
Mạng xã hội đang trở thành một trong những kênh phổ biến để người dân cập nhật thông tin, trao đổi quan điểm và tiếp cận các vấn đề kinh tế, văn hóa, xã hội, chính sách, pháp luật. Đặc biệt, hình thức phát trực tiếp (livestream) cho phép người tạo nội dung tương tác với số lượng lớn người xem trong thời gian thực, tạo hiệu ứng lan truyền nhanh. Tuy nhiên, mức độ phổ biến của một nội dung không đồng nghĩa với độ chính xác của thông tin được đưa ra.
Thời gian gần đây, một số cá nhân có lượng người theo dõi lớn thường xuyên livestream, bình luận về các vấn đề đang được dư luận quan tâm. Trong đó, có những nội dung được trình bày dưới góc nhìn cá nhân, sử dụng thông tin chưa đầy đủ hoặc chưa được kiểm chứng nhưng lại thu hút lượng tương tác lớn. Nếu tiếp nhận một cách thụ động, người xem có thể hình thành nhận định về một sự việc chỉ từ một nguồn thông tin hoặc một cách diễn giải duy nhất.
.jpg)
Một số luận điệu được các thế lực xấu lợi dụng để thao túng người đọc
Một trong những phương thức thường được sử dụng để tác động đến nhận thức là khai thác cảm xúc của người tiếp nhận. Nội dung có thể được xây dựng bằng những phát ngôn gây tranh cãi, tiêu đề gây chú ý, cách diễn đạt mang tính khẳng định tuyệt đối hoặc liên tục lặp lại một thông điệp. Khi cảm xúc như bức xúc, lo lắng, phẫn nộ hoặc tò mò được đẩy lên cao, người xem dễ chia sẻ, bình luận hoặc hình thành kết luận trước khi có điều kiện kiểm chứng đầy đủ.
Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm: Thông tin chỉ dựa trên lời kể hoặc phát biểu của một cá nhân nhưng không dẫn nguồn chính thức; sử dụng tiêu đề, hình ảnh hoặc phát ngôn gây sốc nhằm thu hút sự chú ý; lựa chọn thông tin theo một chiều, bỏ qua các dữ kiện có thể làm thay đổi cách nhìn về sự việc; đưa ra những khẳng định nghiêm trọng nhưng không kèm tài liệu, chứng cứ có thể kiểm chứng; hoặc kêu gọi người xem chia sẻ, lan truyền thông tin ngay khi sự việc chưa được xác minh.
Một số luận điệu được các thế lực xấu lợi dụng để thao túng người đọc.
Đối với các nội dung liên quan đến chính sách, pháp luật, hoạt động của cơ quan nhà nước và những vấn đề chính trị - xã hội, việc tiếp nhận thông tin càng cần được thực hiện thận trọng. Người dân nên ưu tiên các nguồn thông tin chính thống của cơ quan nhà nước, cơ quan báo chí và các nguồn có trách nhiệm cung cấp thông tin; đồng thời đối chiếu từ nhiều nguồn trước khi đưa ra nhận định hoặc chia sẻ lại. Không nên coi số lượt xem, lượt thích, bình luận hay số lượng người theo dõi là căn cứ để xác định một thông tin có đúng hay không.
Mỗi người cũng cần ý thức rõ trách nhiệm của mình khi tham gia môi trường mạng. Bình luận, chia sẻ hoặc phát tán thông tin chưa được kiểm chứng có thể gây hiểu nhầm, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đồng thời làm gia tăng tâm lý hoài nghi, bức xúc trong cộng đồng. Quyền tự do ngôn luận cần được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và đi đôi với trách nhiệm đối với thông tin mà mình đưa ra hoặc lan truyền.
Xây dựng khả năng “miễn nhiễm” trước thông tin sai lệch và thao túng tâm lý không có nghĩa là từ chối tiếp nhận những quan điểm khác nhau, mà là biết kiểm chứng, đánh giá thông tin trên cơ sở bằng chứng và giữ thái độ khách quan trước các vấn đề được dư luận quan tâm. Mỗi người dân tỉnh Phú Thọ hãy chủ động kiểm chứng trước khi tin, suy xét trước khi bình luận và cân nhắc trước khi chia sẻ, góp phần xây dựng môi trường thông tin trên không gian mạng lành mạnh, trách nhiệm và tôn trọng sự thật.
Thu Nghĩa - Phòng Hậu cần
Đánh giá bài viết: