Mạng xã hội đã và đang trở thành không gian để kết nối, chia sẻ thông tin và phát huy sức sáng tạo của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, bên cạnh những nội dung tích cực, thời gian gần đây xuất hiện ngày càng nhiều các “thử thách” được tạo ra chỉ nhằm thu hút lượt xem, lượt tương tác và quà tặng trên các nền tảng trực tuyến. Đáng lo ngại, không ít thử thách đã vượt quá giới hạn của giải trí, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng và tác động tiêu cực đến nhận thức của giới trẻ.
Một trong những hình thức đang thu hút đông đảo người xem là livestream “PK” giữa các nhà sáng tạo nội dung. Sau mỗi lượt so tài, người thua phải thực hiện “trả kèo” theo thỏa thuận hoặc theo yêu cầu của người xem. Ban đầu, các hình phạt chủ yếu mang tính giải trí như hát, nhảy hoặc hóa trang. Tuy nhiên, dưới áp lực cạnh tranh về lượt xem và nguồn thu từ quà tặng, nhiều nội dung đã bị biến tướng theo hướng phản cảm, nguy hiểm.
Không khó để bắt gặp những livestream yêu cầu người thua thực hiện các hành động gây đau đớn cho bản thân, ăn những thực phẩm kỳ quái, có phát ngôn lệch chuẩn hoặc thực hiện các hành vi mạo hiểm để đổi lấy sự hiếu kỳ của người xem. Cá biệt, đã xuất hiện trường hợp người tham gia thử thách sử dụng vật cứng, vật nặng hoặc thực hiện các hành động có nguy cơ gây thương tích nghiêm trọng chỉ để hoàn thành “hình phạt” sau khi thua PK. Điểm chung của các nội dung này là càng nguy hiểm, càng gây sốc thì càng dễ được thuật toán mạng xã hội lan truyền. Lượt xem tăng đồng nghĩa với lượng quà tặng nhiều hơn, tài khoản được nhiều người biết đến hơn và có thêm cơ hội kiếm tiền từ các hoạt động quảng cáo, bán hàng hoặc hợp tác thương mại. Chính lợi ích trước mắt đã khiến một bộ phận người sáng tạo nội dung sẵn sàng bất chấp rủi ro, biến sức khỏe, thậm chí tính mạng của mình thành công cụ để thu hút sự chú ý.
Ảnh minh họa
Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở bản thân người thực hiện mà còn ở sức lan tỏa khi đối tượng tiếp cận nhiều nhất với những nội dung này lại là thanh thiếu niên. Ở lứa tuổi đang hình thành nhận thức, nhiều em dễ bị cuốn theo tâm lý “đu trend”, cho rằng chỉ cần thực hiện một video gây sốc là có thể nhanh chóng nổi tiếng. Không ít người còn xem việc chịu đau, chấp nhận nguy hiểm là “bản lĩnh” hoặc “chịu chơi” để được cộng đồng mạng công nhận; từ đó, nhiều người sẵn sàng đánh đổi sức khỏe, danh dự, thậm chí tính mạng để đổi lấy sự chú ý trong chốc lát.
Thực tế cho thấy, giá trị của một cá nhân không được đo bằng số lượt xem hay những món quà ảo trên mạng xã hội. Sự nổi tiếng được xây dựng từ những hành vi lệch chuẩn chỉ mang tính nhất thời, trong khi hậu quả có thể kéo dài và ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của chính người thực hiện. Bên cạnh nguy cơ tai nạn, thương tích, những hành vi phản cảm, vi phạm chuẩn mực xã hội còn có thể khiến người thực hiện đối mặt với các chế tài xử lý theo quy định của pháp luật nếu nội dung gây ảnh hưởng xấu đến cộng đồng hoặc vi phạm các quy định hiện hành.
Để ngăn chặn tình trạng trên, các nền tảng mạng xã hội cần tăng cường kiểm duyệt, kịp thời phát hiện, gỡ bỏ hoặc hạn chế hiển thị những nội dung cổ súy hành vi nguy hiểm, phản cảm; đồng thời xử lý nghiêm các tài khoản cố tình vi phạm nhằm trục lợi từ lượt tương tác.
Về phía người dùng, đặc biệt là thanh thiếu niên, cần nâng cao nhận thức, tỉnh táo trước những trào lưu độc hại, không tham gia, không cổ vũ và không chia sẻ các video có nội dung nguy hiểm. Mỗi lượt xem, mỗi bình luận hay món quà ảo đều có thể vô tình tiếp sức cho những nội dung lệch chuẩn tiếp tục lan rộng. Khi phát hiện các video có dấu hiệu kích động, cổ súy những hành vi nguy hiểm, người dùng cần chủ động báo cáo đến nền tảng để góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.
Không có sự nổi tiếng nào đáng để đánh đổi bằng sức khỏe, tương lai hay tính mạng. Mỗi người trẻ cần tỉnh táo trước những “thử thách” câu view trên không gian mạng, lựa chọn cách thể hiện bản thân bằng tri thức, tài năng và những giá trị tích cực. Chỉ khi đó, mạng xã hội mới thực sự trở thành môi trường kết nối, sáng tạo và lan tỏa những điều tốt đẹp cho cộng đồng.
Bình Nguyên – Phòng An ninh nội địa
Đánh giá bài viết: