Pin lithium-ion đang hiện diện trong hầu hết các thiết bị điện tử và phương tiện giao thông hiện đại. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách, loại pin này có thể trở thành nguồn phát sinh cháy, nổ nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân.
Thời gian gần đây, trên cả nước đã xảy ra nhiều vụ cháy liên quan đến xe điện, xe đạp điện và các thiết bị sử dụng pin lithium-ion. Nhiều vụ việc xảy ra vào ban đêm, khi người dân đang ngủ, gây thiệt hại lớn về tài sản và đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người.
.jpg)
Pin lithium-ion có ưu điểm là khả năng lưu trữ năng lượng lớn, tuổi thọ cao và kích thước nhỏ gọn. Tuy nhiên, khi gặp các sự cố như chập điện, quá nhiệt, va đập mạnh hoặc sử dụng bộ sạc không phù hợp, pin có thể xảy ra hiện tượng phản ứng nhiệt dây chuyền, sinh nhiệt lớn và bốc cháy chỉ trong thời gian ngắn.
Theo các chuyên gia về phòng cháy, chữa cháy, một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến cháy nổ pin lithium-ion là thói quen sạc thiết bị qua đêm hoặc sạc trong thời gian dài mà không có người theo dõi. Bên cạnh đó, nhiều hộ gia đình bố trí khu vực sạc xe điện tại tầng 1, hành lang, cầu thang hoặc lối thoát nạn. Khi xảy ra sự cố cháy, những vị trí này có thể trở thành vật cản, gây khó khăn cho việc thoát hiểm và công tác cứu nạn, cứu hộ.
Ngoài ra, việc sử dụng pin, bộ sạc không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc tự ý thay thế, cải tạo, độ chế pin để tăng công suất, kéo dài quãng đường di chuyển cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn rất cao. Những tác động này có thể làm thay đổi kết cấu kỹ thuật của pin, dẫn đến hiện tượng chập điện, phát nhiệt và cháy nổ.
Đáng chú ý, cháy pin lithium-ion thường diễn biến phức tạp hơn các đám cháy thông thường. Đám cháy phát triển nhanh, tỏa nhiệt lớn và sinh ra nhiều loại khí độc gây nguy hiểm cho sức khỏe con người. Thậm chí, sau khi ngọn lửa được dập tắt, pin vẫn có thể bùng cháy trở lại nếu nhiệt lượng bên trong chưa được kiểm soát hoàn toàn.
Để phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ từ pin lithium-ion, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khuyến cáo người dân:
- Sử dụng pin và bộ sạc chính hãng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng; không sử dụng các thiết bị có dấu hiệu hư hỏng, phồng rộp, rò rỉ hoặc nóng bất thường.
- Không sạc xe điện, xe đạp điện và các thiết bị điện tử trong thời gian dài hoặc qua đêm khi không có người giám sát.
- Bố trí khu vực sạc ở nơi thông thoáng, cách xa vật liệu dễ cháy; tuyệt đối không sạc tại hành lang, cầu thang, lối thoát nạn hoặc khu vực thoát hiểm.
- Thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, ổ cắm, dây dẫn; kịp thời thay thế các thiết bị đã xuống cấp, không bảo đảm an toàn.
- Trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu, thiết bị cảnh báo cháy và chủ động tìm hiểu kỹ năng xử lý khi có sự cố cháy, nổ xảy ra.
An toàn phòng cháy, chữa cháy không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn phụ thuộc vào ý thức của mỗi người dân. Việc sử dụng đúng cách các thiết bị dùng pin lithium-ion, loại bỏ những thói quen tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn sẽ góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của bản thân, gia đình và cộng đồng.
Văn Vượng - Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH