Từ ngày 01/6/2026, xăng E10 được áp dụng trên phạm vi toàn quốc đối với các phương tiện cơ giới đường bộ sử dụng nhiên liệu xăng. Bên cạnh những lợi ích về môi trường và phát triển bền vững, loại nhiên liệu này cũng có một số đặc tính riêng liên quan đến nguy cơ cháy, nổ. Việc nắm vững các biện pháp an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) sẽ góp phần bảo đảm an toàn trong quá trình bảo quản, kinh doanh và sử dụng xăng E10.
Thực hiện chủ trương của Chính phủ về chuyển đổi sang sử dụng xăng E10 thay thế dần các loại xăng khoáng truyền thống, từ ngày 01/6/2026, loại nhiên liệu này được triển khai sử dụng trên toàn quốc. Đây là giải pháp góp phần giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, do có thành phần ethanol trong cấu tạo, xăng E10 cũng đặt ra một số yêu cầu mới đối với công tác PCCC.
Xăng E10 là hỗn hợp gồm 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Đây là chất lỏng dễ cháy, có khả năng tạo hỗn hợp hơi với không khí và phát sinh nguy cơ cháy, nổ ở nhiệt độ môi trường. Hơi xăng nặng hơn không khí nên thường tích tụ tại những vị trí thấp như hố ga, tầng hầm hoặc không gian kín, làm gia tăng nguy cơ xảy ra sự cố nếu gặp nguồn nhiệt hoặc tia lửa.
Do ethanol có đặc tính phân cực và có khả năng hấp thụ nước nên khi bảo quản, tồn chứa hoặc vận chuyển xăng E10 cần đặc biệt chú ý đến việc kiểm soát độ ẩm và nước lẫn trong nhiên liệu. Đối với các cơ sở kinh doanh, dự trữ xăng dầu đã được trang bị hệ thống chữa cháy bằng bọt, cần rà soát, đánh giá khả năng tương thích của chất tạo bọt đang sử dụng.
Theo khuyến cáo kỹ thuật, đối với các đám cháy liên quan đến xăng E10, cần sử dụng chất tạo bọt chữa cháy kháng cồn (AR-AFFF). Việc sử dụng bọt chữa cháy thông thường có thể làm giảm hiệu quả dập lửa do ethanol hấp thụ nước trong lớp bọt, khiến màng bọt nhanh chóng bị phá vỡ, không duy trì được khả năng cách ly hơi nhiên liệu với nguồn oxy.
Một đặc điểm khác cần lưu ý là xăng E10 có khả năng tác động đến một số loại vật liệu không tương thích như gioăng cao su, ống dẫn hoặc bồn chứa cũ. Theo thời gian, hiện tượng ăn mòn hoặc hư hỏng có thể dẫn đến rò rỉ nhiên liệu, làm tăng nguy cơ phát sinh cháy, nổ. Vì vậy, các cơ sở bảo quản, kinh doanh và sử dụng xăng E10 cần tăng cường công tác kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống tồn chứa, xuất nhập nhiên liệu; đồng thời thực hiện nghiêm quy trình vệ sinh công nghệ theo quy định.
Trong quá trình bơm, chiết rót và tiếp nhận nhiên liệu, nguy cơ tích tụ tĩnh điện cũng cần được quan tâm. Các hệ thống tiếp địa, nối đất tại bồn chứa, bể chứa và cột bơm phải được kiểm tra, duy trì thường xuyên nhằm bảo đảm các chỉ số an toàn kỹ thuật, hạn chế phát sinh tia lửa điện gây cháy.
Một số lưu ý khi chữa cháy xăng E10
Đối với các đám cháy nhỏ do xăng E10 chảy tràn trên bề mặt, có thể sử dụng bình chữa cháy bột hoặc khí CO₂. Trường hợp đám cháy có diện tích lớn, cần sử dụng bọt chữa cháy kháng cồn để bao phủ bề mặt nhiên liệu, ngăn hơi cháy phát tán ra môi trường. Đồng thời triển khai phun nước dạng sương nhằm làm mát các công trình, thiết bị lân cận.
Đối với cháy xe bồn hoặc bồn chứa quy mô lớn, cần nhanh chóng tổ chức khoanh vùng, phong tỏa hiện trường, triển khai các biện pháp làm mát từ khoảng cách an toàn và sử dụng bọt kháng cồn để khống chế đám cháy. Lực lượng tham gia chữa cháy phải được trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân và bảo đảm các điều kiện thoát nạn an toàn.
Khi phun bọt chữa cháy, cần áp dụng phương pháp phun nhẹ, tránh sử dụng dòng phun áp lực cao tác động trực tiếp vào bề mặt nhiên liệu đang cháy. Cách thức này giúp hạn chế hiện tượng khuấy trộn nhiên liệu, tạo điều kiện hình thành lớp bọt ổn định, nâng cao hiệu quả dập tắt đám cháy.
Việc chuyển đổi sang sử dụng xăng E10 là xu hướng phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Những nguy cơ cháy, nổ liên quan đến loại nhiên liệu này hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu các cơ sở và người dân tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn PCCC. Chủ động tìm hiểu đặc tính của nhiên liệu mới, thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị và duy trì các điều kiện an toàn sẽ góp phần bảo đảm quá trình sử dụng xăng E10 hiệu quả, an toàn và bền vững.
Vũ Thuật - Phòng CS PCCC&CHCN