Phương án chữa cháy chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được xây dựng sát với điều kiện thực tế và có khả năng triển khai kịp thời khi xảy ra sự cố. Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, việc nhận diện nguy cơ cháy, nổ, bố trí lực lượng, phương tiện phù hợp và tổ chức thực tập phương án là những yếu tố quan trọng, góp phần nâng cao khả năng xử lý tình huống ngay từ ban đầu.
Xây dựng phương án sát với điều kiện thực tế
Mỗi cơ sở có đặc điểm mặt bằng, kết cấu công trình, quy trình hoạt động và nguy cơ cháy, nổ khác nhau. Vì vậy, việc xây dựng phương án chữa cháy cần căn cứ vào kết quả khảo sát thực tế, xác định các khu vực có nguy cơ cao, vật liệu dễ cháy, vị trí thiết bị điện, nguồn nước và các lối tiếp cận phục vụ chữa cháy.
Tại các cơ sở có kho hàng, khu vực tập kết nguyên vật liệu hoặc nhà xưởng sản xuất, việc sắp xếp hàng hóa khoa học, duy trì lối đi thông thoáng và bảo đảm đường tiếp cận cho phương tiện chữa cháy cần được đặc biệt chú trọng. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận hiện trường, triển khai đội hình chữa cháy và hạn chế cháy lan khi xảy ra sự cố.
Lực lượng chức năng trao đổi, hướng dẫn các nội dung bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở.
Bên cạnh đó, phương án cần phân công rõ nhiệm vụ cho từng bộ phận, từ phát hiện, báo động, tổ chức thoát nạn đến sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu và phối hợp với lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp. Các phương tiện chữa cháy phải được bố trí tại vị trí dễ nhận biết, thuận tiện sử dụng và thường xuyên kiểm tra để bảo đảm hoạt động khi cần thiết. Việc xác định rõ trách nhiệm của từng người giúp lực lượng tại chỗ chủ động xử lý tình huống, hạn chế lúng túng trong những phút đầu xảy ra cháy.
Hướng dẫn lực lượng tại chỗ sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu.
Thực tập phương án để phát hiện, khắc phục những hạn chế
Nếu phương án là cơ sở tổ chức xử lý tình huống thì thực tập là dịp kiểm tra tính khả thi của phương án trong điều kiện thực tế. Thông qua các tình huống giả định, lực lượng tại chỗ được rèn luyện kỹ năng phát hiện, báo động, hướng dẫn thoát nạn, sử dụng phương tiện chữa cháy và phối hợp triển khai các nhiệm vụ theo phân công.
Triển khai phương tiện, đội hình chữa cháy tại khu vực sản xuất.
Quá trình thực tập còn giúp kiểm tra khả năng huy động lực lượng, tiếp cận khu vực xảy ra cháy, triển khai phương tiện và phối hợp giữa các bộ phận. Qua đó, những bất cập trong tổ chức thực hiện có thể được nhận diện để kịp thời chấn chỉnh, bổ sung.
Thực hành phun nước, xử lý tình huống cháy giả định tại cơ sở, nâng cao khả năng phối hợp chữa cháy.
Hiệu quả của buổi thực tập không chỉ thể hiện ở việc hoàn thành các nội dung theo kế hoạch mà còn ở khả năng phát hiện, khắc phục những điểm chưa phù hợp. Sau thực tập, cơ sở cần rà soát việc phân công nhiệm vụ, bố trí phương tiện, tổ chức thoát nạn và phối hợp xử lý tình huống; trên cơ sở đó điều chỉnh phương án phù hợp với đặc điểm hoạt động và điều kiện thực tế.
Chủ động phòng ngừa, nâng cao khả năng ứng phó từ cơ sở
Cùng với việc xây dựng và thực tập phương án, các cơ sở cần duy trì nghiêm các điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy; chú trọng quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị điện, sắp xếp hàng hóa an toàn, giữ thông thoáng lối thoát nạn và kiểm tra định kỳ phương tiện chữa cháy.
Việc hướng dẫn, rèn luyện kỹ năng cho người lao động cũng cần được thực hiện thường xuyên, bảo đảm mỗi người nắm rõ nhiệm vụ, biết cách báo động, thoát nạn an toàn và sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu trong phạm vi được huấn luyện. Khi có thay đổi về mặt bằng, công năng sử dụng hoặc quy trình sản xuất, cơ sở cần rà soát, cập nhật phương án và các điều kiện an toàn có liên quan.
Một phương án chữa cháy hiệu quả không chỉ nằm ở nội dung được xây dựng đầy đủ trên giấy mà phải được kiểm chứng bằng khả năng triển khai trong thực tế. Chủ động phòng ngừa, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện và thường xuyên rà soát, hoàn thiện phương án sẽ góp phần nâng cao khả năng ứng phó, hạn chế thiệt hại về người và tài sản khi xảy ra cháy, nổ.
Trung Thành - Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH
Đánh giá bài viết: