Sự phát triển của các loại hình du lịch sinh thái, lưu trú trải nghiệm (homestay) tại khu vực Hòa Bình trước đây đã góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương, tạo việc làm và quảng bá bản sắc văn hóa vùng miền. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế về cảnh quan và kiến trúc truyền thống, công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) tại một số cơ sở lưu trú vẫn tiềm ẩn những nguy cơ cần được quan tâm, khắc phục. Chủ động phòng ngừa cháy, nổ không chỉ là yêu cầu chấp hành pháp luật mà còn là điều kiện quan trọng để bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, du khách và phát triển du lịch bền vững.
Nhận diện nguy cơ cháy, nổ tại các cơ sở homestay
Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, khí hậu và bản sắc văn hóa, khu vực Hòa Bình trước đây có nhiều địa điểm thu hút khách du lịch, tập trung tại các khu vực như Đà Bắc, Mai Châu, Cao Phong, Lạc Sơn, Kim Bôi và vùng lòng hồ thủy điện Hòa Bình. Cùng với sự phát triển của du lịch, nhiều cơ sở homestay được xây dựng, cải tạo từ nhà ở truyền thống hoặc hình thành theo mô hình lưu trú trải nghiệm. Tuy nhiên, loại hình này cũng tiềm ẩn một số nguy cơ mất an toàn về PCCC.
Thứ nhất, đặc điểm kiến trúc và vật liệu xây dựng dễ bắt cháy. Nhiều công trình sử dụng gỗ, tre, nứa, lá cọ hoặc các vật liệu truyền thống khác. Khi xảy ra cháy, lửa có thể lan nhanh, gây khó khăn cho việc tổ chức chữa cháy và thoát nạn, đặc biệt tại các công trình có nhiều phòng nghỉ, không gian liên thông hoặc lối thoát nạn hạn chế.
Thứ hai, điều kiện giao thông và nguồn nước chữa cháy còn nhiều khó khăn. Một số cơ sở nằm sâu trong thung lũng, trên sườn đồi hoặc ven hồ, có đường vào nhỏ hẹp, quanh co, gây trở ngại cho xe chữa cháy và lực lượng chức năng khi tiếp cận hiện trường. Trong những tình huống này, việc phát huy phương châm “bốn tại chỗ”, chuẩn bị phương tiện chữa cháy ban đầu và tổ chức thoát nạn kịp thời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thứ ba, nguy cơ mất an toàn từ hệ thống điện và hoạt động sử dụng lửa, nguồn nhiệt. Việc lắp đặt thêm điều hòa, bình nóng lạnh, bếp điện, thiết bị âm thanh và các thiết bị công suất lớn vào công trình vốn không được thiết kế phù hợp có thể dẫn đến quá tải, chập điện. Bên cạnh đó, hoạt động nướng BBQ, đốt lửa trại và sử dụng các thiết bị sinh nhiệt ngoài trời nếu không được kiểm soát chặt chẽ cũng có thể gây cháy, nhất là trong điều kiện thời tiết khô hanh, gió mạnh.
Chủ động phòng ngừa, đáp ứng yêu cầu an toàn trong tình hình mới
Công tác PCCC và CNCH tại các cơ sở homestay cần được thực hiện phù hợp với đặc điểm kiến trúc, quy mô, tính chất hoạt động và quy định pháp luật hiện hành. Những cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu an toàn cần được hướng dẫn khắc phục; trường hợp vi phạm phải được xử lý theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, an toàn PCCC ngày càng trở thành một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến lựa chọn điểm lưu trú của du khách. Một cơ sở có cảnh quan đẹp, dịch vụ tốt nhưng không bảo đảm an toàn sẽ tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cơ sở và hình ảnh du lịch địa phương.
Để hạn chế nguy cơ cháy, nổ, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, lực lượng Công an và các chủ cơ sở kinh doanh homestay.
Đối với chính quyền địa phương và lực lượng Công an, cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định về PCCC và CNCH tại các cơ sở lưu trú; kịp thời phát hiện, yêu cầu khắc phục những tồn tại, thiếu sót có nguy cơ dẫn đến cháy, nổ. Việc hướng dẫn cần căn cứ vào đặc điểm thực tế của từng loại hình công trình, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và phát huy hiệu quả các giải pháp an toàn phù hợp.
Cùng với đó, cần rà soát điều kiện giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy tại các khu vực tập trung cơ sở lưu trú; nghiên cứu, cập nhật thông tin cần thiết phục vụ công tác chữa cháy và CNCH. Các mô hình tự quản về an ninh, trật tự và an toàn PCCC tại khu dân cư cần được phát huy phù hợp với điều kiện địa phương; chú trọng khả năng phát hiện, thông báo sự cố, tổ chức thoát nạn và xử lý cháy ban đầu trong thời gian chờ lực lượng chuyên nghiệp đến hiện trường.
Đối với chủ các cơ sở homestay, trước hết cần kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện; lựa chọn dây dẫn, thiết bị điện phù hợp với công suất sử dụng, lắp đặt thiết bị bảo vệ chống quá tải, chống rò điện theo yêu cầu kỹ thuật. Không tự ý đấu nối, câu mắc điện tùy tiện hoặc sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn vượt khả năng chịu tải của hệ thống.
Việc sử dụng lửa và nguồn nhiệt phải được quản lý chặt chẽ. Khu vực nướng BBQ, đốt lửa trại cần được bố trí phù hợp, cách xa vật liệu dễ cháy và công trình lưu trú; có người giám sát trong suốt quá trình sử dụng, chuẩn bị phương tiện xử lý sự cố và bảo đảm lửa được dập tắt hoàn toàn sau khi kết thúc hoạt động. Không để du khách tự ý sử dụng thiết bị sinh nhiệt tại những vị trí không bảo đảm an toàn.
Các cơ sở cần trang bị phương tiện chữa cháy, thiết bị báo cháy và dụng cụ hỗ trợ thoát nạn phù hợp với quy mô, đặc điểm công trình và quy định hiện hành; bố trí tại vị trí dễ nhận biết, dễ tiếp cận. Sơ đồ thoát nạn, nội quy PCCC, số điện thoại báo cháy 114 và hướng dẫn xử lý khi có sự cố cần được phổ biến rõ ràng cho nhân viên, du khách.
Đặc biệt, chủ cơ sở cần tổ chức hướng dẫn, thực hành kỹ năng sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, kỹ năng báo tin, hướng dẫn thoát nạn và sơ cứu cho nhân viên. Khi đón khách, cần thông tin về lối thoát nạn, vị trí đặt bình chữa cháy và những lưu ý an toàn cần thiết, nhất là đối với nhà sàn, bungalow hoặc công trình có lối đi và cầu thang hạn chế.
Homestay là nơi du khách tìm về với thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa bản địa và tận hưởng sự bình yên. Để những trải nghiệm ấy thực sự trọn vẹn, an toàn PCCC và CNCH phải được coi là trách nhiệm thường xuyên của cả cơ quan quản lý và chủ cơ sở kinh doanh. Đầu tư cho an toàn chính là bảo vệ tính mạng, tài sản, uy tín của cơ sở và hình ảnh du lịch địa phương, góp phần xây dựng môi trường du lịch xanh, an toàn và phát triển bền vững.
Mạnh Cường - Phòng PC07
Đánh giá bài viết: