Một nội dung được chia sẻ trên mạng xã hội với dòng chữ “Bọn em mới 2k11 sao phải tế hả các a, bọn em chưa đủ tuổi đi tù” đang thu hút sự chú ý. Cách thể hiện này cho thấy một bộ phận thanh, thiếu niên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm pháp lý đối với hành vi vi phạm. Đây cũng là lời nhắc nhở về sự cần thiết phải trang bị kiến thức pháp luật cho người chưa thành niên, nhất là trong môi trường mạng.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, người chưa đủ 18 tuổi được áp dụng chính sách xử lý riêng, phù hợp với đặc điểm về độ tuổi, khả năng nhận thức và quá trình phát triển. Mục đích chủ yếu là giáo dục, giúp đỡ người chưa thành niên nhận thức sai phạm, sửa chữa khuyết điểm và tạo điều kiện để các em tiếp tục học tập, phát triển. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa người chưa thành niên được miễn trách nhiệm khi thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Đối với trách nhiệm hình sự, người từ đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những trường hợp Bộ luật Hình sự có quy định khác. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi cũng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về một số tội phạm thuộc phạm vi luật định. Việc xem xét trách nhiệm cụ thể phải căn cứ vào độ tuổi, tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và các quy định pháp luật có liên quan.
Đối với vi phạm hành chính, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi vi phạm do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt về mọi vi phạm hành chính do mình thực hiện theo quy định. Bên cạnh đó, pháp luật còn quy định các biện pháp xử lý, giáo dục và quản lý phù hợp đối với người chưa thành niên vi phạm.
Như vậy, cách hiểu “chưa đủ 18 tuổi thì không bị xử lý” hoặc “chưa đủ tuổi đi tù nên có thể làm bất cứ điều gì” là không đúng. Việc pháp luật dành sự bảo vệ và chính sách nhân văn đối với người chưa thành niên không đồng nghĩa với việc miễn trách nhiệm pháp lý hoặc cho phép coi thường các quy định của pháp luật.
Đáng lưu ý, những nội dung mang tính thách thức, cổ súy hoặc bình thường hóa hành vi vi phạm pháp luật trên mạng xã hội có thể tác động tiêu cực đến nhận thức của những người trẻ khác. Một hành vi bột phát không chỉ có thể dẫn đến hậu quả pháp lý mà còn ảnh hưởng đến việc học tập, các mối quan hệ gia đình và quá trình phát triển của chính người thực hiện.
Mỗi thanh, thiếu niên cần chủ động tìm hiểu pháp luật, cân nhắc hậu quả trước khi hành động và không coi việc “chưa đủ tuổi” là một cách để thử thách giới hạn của pháp luật. Khi chưa hiểu rõ một vấn đề, các em nên trao đổi với cha mẹ, thầy cô hoặc người có trách nhiệm để được hướng dẫn.
Gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường giáo dục pháp luật, kỹ năng sử dụng mạng xã hội và ý thức trách nhiệm cho thanh, thiếu niên. Hiểu đúng pháp luật không phải để tìm cách né tránh trách nhiệm, mà để biết giới hạn cần tôn trọng và lựa chọn cách ứng xử đúng đắn.
Chưa thành niên là đối tượng được pháp luật bảo vệ và giáo dục, nhưng không phải là “lá chắn” trước mọi hành vi vi phạm. Hiểu luật, tôn trọng luật và chịu trách nhiệm với hành vi của mình là điều mỗi người trẻ cần được trang bị từ sớm.
Việt Anh - Công an xã Vĩnh Chân
Đánh giá bài viết: