Nắng nóng kéo dài, kết hợp với việc thiếu kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, đang làm gia tăng nguy cơ cháy nổ xe ô tô. Để bảo vệ tính mạng và tài sản, người điều khiển phương tiện cần nhận diện đúng nguyên nhân, dấu hiệu cảnh báo và nắm vững kỹ năng xử lý khi xảy ra sự cố.
Thực tế cho thấy, ô tô dù mới hay cũ đều tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ nếu không được sử dụng và bảo dưỡng đúng cách. Phần lớn các vụ cháy xe xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan, do đó người điều khiển phương tiện cần chủ động nhận diện các yếu tố rủi ro, dấu hiệu cảnh báo và trang bị kỹ năng xử lý tình huống để phòng tránh những sự cố đáng tiếc.
Theo thống kê của các cơ quan chức năng, nguyên nhân gây cháy nổ ô tô khá đa dạng, trong đó phổ biến là do tai nạn, va chạm mạnh làm rò rỉ nhiên liệu, hư hỏng động cơ, ắc quy hoặc bình xăng, tạo điều kiện phát sinh cháy. Bên cạnh đó, sự cố hệ thống điện và nhiên liệu là nguyên nhân hàng đầu, với hơn 50% vụ cháy liên quan đến chập điện; các hiện tượng rò rỉ xăng, dầu khi gặp tia lửa hoặc nhiệt độ cao rất dễ bốc cháy, trong khi các chất lỏng như dầu phanh, dầu máy hay nước làm mát nếu rò rỉ cũng tiềm ẩn nguy cơ tương tự.
Phòng chống cháy nổ xe ô tô trong điều kiện thời tiết nắng nóng
Ngoài ra, việc sử dụng nhiên liệu kém chất lượng có thể làm ăn mòn hệ thống, giảm độ bền linh kiện và tăng nguy cơ rò rỉ, cháy nổ; các vật dụng dễ cháy như bật lửa, pin sạc, nước hoa, dung dịch chứa cồn để trong xe kín dưới trời nắng nóng cũng có thể phát nổ. Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết nắng nóng, các vật liệu như rơm rạ, túi nilon, giấy mắc vào gầm xe khi gặp nhiệt độ cao rất dễ bốc cháy, nhất là khi xe di chuyển đường dài.
Các vật liệu dễ cháy như rơm rạ mắc vào gầm xe cũng là nguy cơ gây ra cháy xe ô tô
Để kịp thời phát hiện nguy cơ cháy nổ, người lái xe cần chú ý đến những dấu hiệu bất thường trong quá trình sử dụng phương tiện như:
- Quan sát gầm xe để phát hiện các vết rò rỉ nhiên liệu hoặc dầu, bởi đây là dấu hiệu cảnh báo trực tiếp nguy cơ cháy.
- Kiểm tra thường xuyên hệ thống dây điện, đặc biệt là dây cao áp và lớp vỏ cách điện, vì đây là bộ phận dễ bị lão hóa, nứt vỡ hoặc hư hỏng do tác động bên ngoài; nếu xuất hiện tình trạng dây hở, lỏng lẻo thì nguy cơ chập điện rất cao. Ngoài ra, người điều khiển phương tiện cần phản ứng ngay khi phát hiện mùi lạ như mùi xăng, cao su cháy, nhựa cháy hoặc thấy khói phát ra từ khoang động cơ hay khu vực bánh xe.
- Những âm thanh bất thường từ hệ thống xả như tiếng nổ, tiếng “phì phì” cũng là dấu hiệu cho thấy xe đang gặp sự cố, có thể liên quan đến tắc nghẽn hoặc rò rỉ trong hệ thống nhiên liệu. Trường hợp xe rung lắc mạnh, vận hành không ổn định cũng có thể xuất phát từ việc sử dụng nhiên liệu kém chất lượng, làm tăng nguy cơ cháy nổ nếu không được xử lý kịp thời.
Để hạn chế tối đa nguy cơ cháy nổ, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa như:
- Bảo dưỡng xe định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, chú trọng kiểm tra hệ thống điện, nhiên liệu và làm mát, đồng thời không tự ý lắp thêm các thiết bị điện không rõ nguồn gốc.
- Khi đỗ xe ngoài trời trong thời gian dài, nên ưu tiên lựa chọn vị trí râm mát, tránh xa khu vực có cỏ khô, rơm rạ hoặc các vật liệu dễ cháy; việc này không chỉ giúp giảm nguy cơ cháy mà còn hạn chế tình trạng tăng nhiệt trong xe.
- Người sử dụng phương tiện cũng cần tuyệt đối không để các vật dụng dễ cháy nổ trong xe dưới ánh nắng trực tiếp và không hút thuốc trong xe để tránh nguy cơ phát sinh nguồn lửa.
- Trang bị sẵn bình chữa cháy xách tay đặt ở vị trí thuận tiện, giúp xử lý kịp thời khi có sự cố xảy ra.
Trong trường hợp không may xảy ra cháy, người điều khiển phương tiện cần giữ bình tĩnh thực hiện các bước:
- Nhanh chóng đưa toàn bộ người trong xe ra ngoài và di chuyển xe vào vị trí an toàn, tránh xa khu vực đông người hoặc nơi có nguy cơ cháy lan.
- Tắt khóa điện: Trường hợp cháy là do sự cố ở đường ống nhiên liệu, việc tắt khóa điện sẽ giảm thiểu tối đa sự lan rộng của đám cháy trên xe. Hoặc khóa ngay bình xăng, nếu xe có tính năng khóa xăng.
- Sử dụng bình chữa cháy, cát hoặc các vật dụng như vải ướt để dập lửa ở giai đoạn ban đầu; nếu đám cháy bùng phát nhanh và vượt quá khả năng kiểm soát, cần nhanh chóng rời xa phương tiện ở khoảng cách an toàn (ít nhất khoảng 40m) và kêu gọi sự hỗ trợ từ người xung quanh, đồng thời báo ngay cho lực lượng chữa cháy qua số điện thoại 114.
Việc chủ động phòng ngừa, nâng cao ý thức và trang bị kiến thức xử lý cháy nổ là yếu tố then chốt giúp giảm thiểu rủi ro đối với mỗi chủ phương tiện. Trong mọi tình huống, cần đặt an toàn tính mạng con người lên hàng đầu, bình tĩnh xử lý để hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy nổ gây ra.
Quang Trung - Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH