Phát hiện sớm, xử lý kịp thời sau khi bị lừa đảo trực tuyến có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế thiệt hại về tài sản và bảo vệ thông tin cá nhân. Thay vì hoảng loạn hoặc tiếp tục liên hệ với đối tượng, người dân cần bình tĩnh thực hiện ngay những biện pháp cần thiết để ngăn chặn nguy cơ mất tiền và hỗ trợ cơ quan chức năng xác minh, xử lý vụ việc.
Các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng ngày càng đa dạng, tinh vi, nhắm đến nhiều nhóm đối tượng với những kịch bản khác nhau. Nạn nhân có thể bị chiếm đoạt tài sản thông qua việc chuyển tiền, cung cấp thông tin tài khoản, mã xác thực OTP hoặc cài đặt ứng dụng độc hại. Ngay khi phát hiện dấu hiệu bị lừa đảo, người dân cần khẩn trương thực hiện các bước sau:
1. Liên hệ ngân hàng để bảo vệ tài khoản
Nhanh chóng gọi đến số hotline chính thức của ngân hàng nơi mở tài khoản, thông báo về giao dịch nghi vấn hoặc việc bị lộ thông tin tài khoản, yêu cầu hỗ trợ khẩn cấp để kiểm tra, tạm khóa dịch vụ ngân hàng điện tử, thẻ hoặc tài khoản khi cần thiết; đồng thời đề nghị tra soát giao dịch và áp dụng các biện pháp ngăn chặn phù hợp đối với khoản tiền đã chuyển.
Trường hợp vẫn còn quyền truy cập tài khoản, cần chủ động thay đổi mật khẩu, thu hồi các phiên đăng nhập trên thiết bị lạ và kiểm tra những giao dịch bất thường. Không tiếp tục sử dụng thiết bị có dấu hiệu bị cài đặt phần mềm độc hại để thực hiện các giao dịch tài chính.
2. Bảo vệ thông tin cá nhân và các tài khoản trực tuyến Nếu đã cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin đăng nhập cho đối tượng, cần lập tức thay đổi mật khẩu các tài khoản có liên quan, ưu tiên email, ngân hàng và mạng xã hội. Đăng xuất khỏi các thiết bị không nhận diện được, bật xác thực bảo mật nhiều lớp và kiểm tra thông tin khôi phục tài khoản.
Trường hợp đã cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc truy cập đường dẫn đáng ngờ, cần ngắt kết nối mạng trên thiết bị nghi bị kiểm soát, không tiếp tục đăng nhập tài khoản ngân hàng trên thiết bị đó và liên hệ ngân hàng bằng một thiết bị an toàn khác để được hướng dẫn xử lý.
3. Thu thập, bảo quản chứng cứ
Lưu giữ toàn bộ thông tin liên quan đến vụ việc như: Nội dung tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, đường dẫn website, thông tin người nhận tiền và biên lai giao dịch. Đặc biệt, cần ghi lại mã giao dịch, thời gian chuyển tiền, số tiền, tên và số tài khoản nhận tiền để cung cấp cho cơ quan chức năng.
Đối với đường dẫn hoặc tệp ứng dụng do đối tượng gửi đến, chỉ lưu lại thông tin nhận diện, tuyệt đối không truy cập lại đường dẫn, mở tệp hoặc cài đặt ứng dụng để tránh tiếp tục bị đánh cắp dữ liệu.
4. Trình báo cơ quan Công an
Nhanh chóng đến Công an xã, phường nơi gần nhất để trình báo sự việc, cung cấp các tài liệu, chứng cứ đã thu thập và phối hợp thực hiện những yêu cầu cần thiết phục vụ công tác xác minh, điều tra. Việc trình báo sớm giúp cơ quan chức năng kịp thời nắm bắt thông tin, xác minh dòng tiền và triển khai các biện pháp xử lý theo quy định của pháp luật.
CẢNH GIÁC VỚI THỦ ĐOẠN LỪA ĐẢO LẦN HAI
Sau khi bị lừa đảo, nhiều người có tâm lý lo lắng, mong muốn lấy lại số tiền đã mất. Lợi dụng tâm lý này, các đối tượng tiếp tục lập tài khoản mạng xã hội, quảng cáo dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa đảo”, “thu hồi tiền treo”, “hỗ trợ lấy lại tiền từ ngân hàng” để yêu cầu nạn nhân chuyển phí hoặc cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP. Đây thực chất là thủ đoạn lừa đảo tiếp theo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không tin tưởng, không chuyển tiền cho các cá nhân, tổ chức quảng cáo dịch vụ thu hồi tiền lừa đảo trái phép trên mạng xã hội; không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai. Khi phát hiện bị lừa đảo, cần bình tĩnh, hành động nhanh chóng, liên hệ ngân hàng và trình báo cơ quan Công an, không tự ý thỏa thuận hoặc tiếp tục giao dịch với đối tượng.
Mỗi phút chậm trễ đều có thể làm giảm cơ hội ngăn chặn thiệt hại. Chủ động nhận diện, xử lý đúng cách và chia sẻ thông tin cảnh báo đến người thân, bạn bè chính là biện pháp thiết thực để bảo vệ bản thân và cộng đồng trên không gian mạng.
Phạm Đoàn - Phòng KTNV&NT
Đánh giá bài viết: