Trước tình trạng tin giả, tin sai sự thật ngày càng xuất hiện dưới nhiều hình thức tinh vi trên không gian mạng, mỗi người dân cần nâng cao khả năng nhận diện, kiểm chứng thông tin và sử dụng các kênh phản ánh phù hợp. Từ ngày 05/10/2026, Nghị định số 328/2026/NĐ-CP của Chính phủ về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật có hiệu lực, trong đó quy định việc tiếp nhận tin báo, tố giác, phản ánh thông qua ứng dụng VNeID và các kênh khác theo quy định.
Mỗi người dân là một chủ thể phòng, chống tin giả
Không gian mạng mang lại nhiều tiện ích trong trao đổi thông tin, học tập, làm việc và kết nối cộng đồng. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường mà thông tin sai lệch, nội dung xuyên tạc, hình ảnh và video bị cắt ghép, giả mạo có thể lan truyền nhanh chóng, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân và tình hình an ninh, trật tự.
Trước thực tế đó, mỗi người dân cần phát huy vai trò chủ động trong phát hiện, nhận diện và ngăn chặn sự lan truyền của thông tin sai sự thật. Hình ảnh mỗi người dân như một “trinh sát” trên không gian mạng không có nghĩa là tự ý điều tra hay kết luận đúng, sai, mà nhấn mạnh trách nhiệm quan sát, kiểm chứng và phản ánh thông tin có dấu hiệu vi phạm đến cơ quan có thẩm quyền.
Trước hết, khi tiếp cận thông tin có nội dung gây sốc, kích động, tạo tâm lý hoang mang hoặc bất thường, người dùng cần bình tĩnh, không vội tin tưởng hay chia sẻ. Cần kiểm tra nguồn đăng tải, danh tính người cung cấp, thời điểm xuất hiện và đối chiếu với thông tin từ các cơ quan báo chí, tổ chức có thẩm quyền. Đối với hình ảnh, video, cần lưu ý khả năng nội dung bị chỉnh sửa hoặc sử dụng sai bối cảnh.
Nếu chưa có đủ căn cứ xác định tính xác thực, người dùng không nên bình luận theo cảm tính, khẳng định thông tin chưa được kiểm chứng hoặc tiếp tục phát tán nội dung đó. Việc dừng lại trước một lượt chia sẻ có thể góp phần hạn chế đáng kể nguy cơ thông tin sai lệch lan rộng.
Phản ánh đúng kênh, cung cấp thông tin khách quan
Theo khoản 2 Điều 13 Nghị định số 328/2026/NĐ-CP, việc báo tin, tố giác, phản ánh thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật được thực hiện thông qua liên hệ trực tiếp, đường dây nóng, cổng thông tin điện tử của các cơ quan, bộ, ban, ngành, ứng dụng VNeID hoặc gửi văn bản đến cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.
Khi phát hiện nội dung có dấu hiệu vi phạm, người dân nên lưu giữ đường dẫn, hình ảnh, thời điểm đăng tải và các tài liệu liên quan; trình bày rõ nội dung, nguồn phát hiện khi phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền. Việc xác minh, kết luận và xử lý cần được thực hiện theo đúng trình tự, thẩm quyền, không dựa trên suy đoán hoặc đánh giá chủ quan.
Đặc biệt, người dân cần phân biệt giữa thông tin chưa được kiểm chứng và thông tin đã được xác định là giả, sai sự thật. Việc phản ánh phải bảo đảm tính khách quan, trung thực; không lợi dụng quyền phản ánh, tố giác để vu khống, xuyên tạc hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.
Phòng, chống tin giả không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn bắt đầu từ ý thức của mỗi người khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Mỗi người dân hãy thực hiện nguyên tắc: thấy thông tin cần kiểm chứng, dừng lại trước khi chia sẻ, đối chiếu từ nguồn tin đáng tin cậy và phản ánh khi cần thiết. Đó là cách thiết thực để hạn chế tin giả, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm.
Triệu Hùng – Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ và Ngoại tuyến
Đánh giá bài viết: