NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA NGHỊ ĐỊNH SỐ 393/2026/NĐ-CP CỦA CHÍNH PHỦ QUY ĐỊNH VỀ NGƯỜI LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI LÀM VIỆC TẠI VIỆT NAM VÀ YÊU CẦU CHẤP HÀNH QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ XUẤT NHẬP CẢNH

Ngày 20/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 393/2026/NĐ-CP quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 05/12/2026, thay thế Nghị định số 219/2025/NĐ-CP ngày 07/8/2025 của Chính phủ.

Việc ban hành Nghị định số 393/2026/NĐ-CP nhằm tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản lý người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài, đồng thời nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động và người lao động nước ngoài.

Đối với tỉnh Phú Thọ, nơi có nhiều khu công nghiệp, cụm công nghiệp và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc triển khai thực hiện Nghị định có ý nghĩa thiết thực trong công tác quản lý lao động nước ngoài, góp phần bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, an toàn và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

1. Một số nội dung đáng chú ý của Nghị định số 393/2026/NĐ-CP

Nghị định số 393/2026/NĐ-CP gồm 05 chương, 37 điều, quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép lao động; xác nhận người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động; trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc quy định cụ thể các trường hợp người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động, bao gồm các nhóm đối tượng đáp ứng điều kiện theo quy định tại Điều 8 Nghị định. Trong đó có một số trường hợp liên quan đến nhà đầu tư, người lao động làm việc ngắn hạn, người di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp, chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ chiến lược và nhân lực trí tuệ nhân tạo.

Nghị định cũng quy định cụ thể hơn về vị trí công việc, hình thức làm việc của người lao động nước ngoài; hồ sơ, trình tự, thủ tục giải quyết các thủ tục hành chính; việc ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Các quy định mới góp phần tạo thuận lợi cho việc thu hút, sử dụng nguồn nhân lực nước ngoài có trình độ chuyên môn, kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, việc người lao động nước ngoài thuộc diện không phải cấp giấy phép lao động không đồng nghĩa với việc được miễn thực hiện các quy định pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú tại Việt Nam.

2. Người lao động nước ngoài phải chấp hành đúng quy định về nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú tại Việt Nam

Bên cạnh việc đáp ứng các điều kiện làm việc theo quy định của pháp luật lao động, người nước ngoài đến Việt Nam làm việc phải chấp hành các quy định của pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam và các quy định pháp luật khác có liên quan.

Người nước ngoài phải sử dụng hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế, thị thực, giấy tờ cư trú hoặc giấy tờ chứng minh thuộc diện miễn thị thực phù hợp với quy định của pháp luật; thực hiện hoạt động tại Việt Nam phù hợp với mục đích nhập cảnh, điều kiện cư trú và các giấy tờ được cơ quan có thẩm quyền cấp.

Trường hợp có nhu cầu thay đổi mục đích nhập cảnh, chuyển đổi loại thị thực, gia hạn tạm trú hoặc cấp thẻ tạm trú, người nước ngoài và cơ quan, tổ chức bảo lãnh phải thực hiện theo đúng điều kiện, trình tự, thủ tục và thẩm quyền được pháp luật quy định.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần lưu ý rằng giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động không có giá trị thay thế thị thực, chứng nhận tạm trú hoặc thẻ tạm trú. Ngược lại, việc người nước ngoài có thị thực hoặc giấy tờ cư trú hợp pháp cũng không mặc nhiên đồng nghĩa với việc được phép làm việc tại Việt Nam nếu chưa đáp ứng các điều kiện theo pháp luật lao động.

Việc quản lý đồng thời các điều kiện về lao động và xuất nhập cảnh là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm người nước ngoài vào Việt Nam làm việc đúng mục đích, đúng quy định, góp phần phòng ngừa các hành vi lợi dụng hoạt động đầu tư, thương mại, du lịch hoặc các hình thức nhập cảnh khác để làm việc trái phép.

3. Tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức sử dụng lao động nước ngoài

Các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức sử dụng lao động nước ngoài trên địa bàn tỉnh cần chủ động nghiên cứu, cập nhật các quy định mới của Nghị định số 393/2026/NĐ-CP và các quy định pháp luật về xuất nhập cảnh để tổ chức thực hiện đúng quy định.

Trước khi tiếp nhận người nước ngoài vào làm việc, doanh nghiệp cần rà soát điều kiện về vị trí công việc, hình thức làm việc, giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động; đồng thời kiểm tra tính hợp pháp, thời hạn và mục đích sử dụng của các giấy tờ về nhập cảnh, cư trú.

Trong quá trình sử dụng lao động nước ngoài, doanh nghiệp cần phối hợp với cơ sở lưu trú và các cơ quan có liên quan thực hiện đầy đủ việc khai báo tạm trú, quản lý thông tin người lao động nước ngoài; kịp thời thực hiện các thủ tục phát sinh khi thay đổi nội dung làm việc, thời hạn lao động hoặc điều kiện cư trú theo quy định.

Khi người lao động nước ngoài chấm dứt hợp đồng lao động, kết thúc thời gian làm việc hoặc không còn đáp ứng điều kiện làm việc, cư trú tại Việt Nam, doanh nghiệp cần thực hiện trách nhiệm thông báo, phối hợp giải quyết các thủ tục liên quan theo quy định của pháp luật.

Không sử dụng người nước ngoài làm việc khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật; không cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để thực hiện thủ tục hành chính; không lợi dụng hoạt động bảo lãnh, mời người nước ngoài nhập cảnh để thực hiện các hoạt động trái mục đích hoặc vi phạm pháp luật.

4. Nâng cao hiệu quả phối hợp trong quản lý người nước ngoài làm việc tại tỉnh Phú Thọ

Trong công tác quản lý người nước ngoài, lực lượng Công an, trong đó có Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Phú Thọ, thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài theo quy định của pháp luật và phân công, phân cấp của cấp có thẩm quyền.

Công tác quản lý người lao động nước ngoài đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý xuất nhập cảnh với các cơ quan quản lý nhà nước về lao động, Ban Quản lý các khu công nghiệp, chính quyền địa phương và các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Thông qua việc phối hợp trao đổi, đối chiếu thông tin về người lao động nước ngoài, giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động và tình trạng nhập cảnh, cư trú, các cơ quan chức năng có điều kiện nâng cao hiệu quả quản lý, kịp thời phát hiện những trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp và người nước ngoài thực hiện đúng quy định; kiểm tra, xác minh và xử lý các hành vi vi phạm theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được pháp luật quy định.

Việc tăng cường phối hợp quản lý không chỉ góp phần phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm mà còn bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người nước ngoài làm việc tại Việt Nam, tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

5. Một số nội dung doanh nghiệp và người lao động nước ngoài cần lưu ý

Để bảo đảm việc triển khai thực hiện Nghị định số 393/2026/NĐ-CP từ ngày 05/12/2026 được thống nhất, đúng quy định, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Phú Thọ khuyến nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người nước ngoài:

Thứ nhất, chủ động nghiên cứu Nghị định số 393/2026/NĐ-CP, rà soát hồ sơ người lao động nước ngoài đang làm việc tại đơn vị, nhất là các trường hợp giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động, thị thực và thẻ tạm trú sắp hết thời hạn.

Thứ hai, thực hiện đúng quy định về mục đích nhập cảnh, thời hạn và điều kiện cư trú; không sử dụng giấy tờ đã hết hiệu lực hoặc không phù hợp với hoạt động thực tế của người nước ngoài tại Việt Nam.

Thứ ba, thực hiện đầy đủ việc khai báo tạm trú cho người nước ngoài theo quy định; phối hợp với cơ quan Công an trong việc xác minh, cung cấp thông tin phục vụ công tác quản lý cư trú, bảo đảm an ninh, trật tự.

Thứ tư, khi phát sinh thay đổi về người sử dụng lao động, vị trí công việc, hình thức làm việc hoặc các thông tin có liên quan đến giấy phép lao động, giấy tờ nhập cảnh, cư trú, cần chủ động liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn thực hiện thủ tục phù hợp, tránh phát sinh vi phạm.

Thứ năm, chấp hành việc kiểm tra, xác minh của cơ quan có thẩm quyền; kịp thời thông báo, phối hợp xử lý các trường hợp người nước ngoài vi phạm quy định về nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú hoặc có dấu hiệu lợi dụng hoạt động lao động để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Các nội dung liên quan đến giấy phép lao động, xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động được thực hiện tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về lao động. Các thủ tục liên quan đến thị thực, tạm trú, thẻ tạm trú và quản lý xuất nhập cảnh được thực hiện tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh có thẩm quyền.

6. Chủ động tuân thủ pháp luật, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội

Nghị định số 393/2026/NĐ-CP là cơ sở pháp lý quan trọng trong việc quản lý người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực nước ngoài.

Việc triển khai thực hiện Nghị định cần gắn với công tác quản lý nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa các cơ quan chức năng, tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp của doanh nghiệp và người lao động nước ngoài.

Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Phú Thọ đề nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người nước ngoài trên địa bàn tỉnh nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác quản lý, sử dụng lao động nước ngoài, góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, an toàn, ổn định và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Thanh Quân – Phòng Quản lý xuất nhập cảnh
Đánh giá bài viết: