Xóa án tích là dấu mốc quan trọng giúp người đã chấp hành xong bản án có cơ hội ổn định cuộc sống, tìm kiếm việc làm, đồng thời bảo đảm việc thực hiện đầy đủ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục xóa án tích hoặc xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp do thiếu giấy tờ, thất lạc hồ sơ hoặc chưa biết phải liên hệ cơ quan nào để được cấp lại tài liệu cần thiết.
Để giúp người dân chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, dưới đây là hướng dẫn về những giấy tờ cơ bản cần có đối với từng trường hợp cụ thể.
1. Đối với trường hợp đã chấp hành xong án phạt tù
Người đã chấp hành xong án phạt tù và đủ điều kiện được xóa án tích theo quy định cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
Bản án sơ thẩm và bản án phúc thẩm (nếu có)
Đây là tài liệu quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xác định nội dung bản án, hình phạt đã tuyên và thời điểm bản án có hiệu lực pháp luật.
Trường hợp còn lưu giữ bản chính, người dân có thể sử dụng trực tiếp trong hồ sơ. Nếu bản án bị mất hoặc hư hỏng, có thể liên hệ Tòa án đã xét xử vụ án để đề nghị cấp bản sao hoặc trích lục bản án theo quy định.
Biên lai nộp án phí
Biên lai nộp án phí là căn cứ chứng minh người phải thi hành án đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo bản án.
Nếu còn giữ bản chính, người dân cần nộp kèm hồ sơ; trường hợp bị thất lạc có thể liên hệ Chi cục Thi hành án dân sự nơi tổ chức thi hành bản án để đề nghị trích lục hoặc xác nhận việc đã hoàn thành nghĩa vụ nộp án phí.
Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù (giấy ra trại)
Đây là giấy tờ xác nhận người bị kết án đã chấp hành xong hình phạt tù và được trả tự do theo đúng quy định.
Nếu giấy tờ bị mất, người dân có thể liên hệ trại giam hoặc cơ sở giam giữ nơi đã chấp hành án để đề nghị cấp lại hoặc xác nhận thời gian chấp hành án.
Việc chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ nêu trên sẽ giúp cơ quan có thẩm quyền thuận lợi trong việc đối chiếu thông tin, xác minh quá trình thi hành án và xem xét điều kiện xóa án tích theo quy định.
2. Đối với trường hợp được hưởng án treo
Ngoài bản án và biên lai nộp án phí, người được hưởng án treo cần chuẩn bị thêm các giấy tờ chứng minh đã hoàn thành thời gian thử thách và không vi phạm pháp luật trong thời gian chấp hành án, gồm:
Bản án sơ thẩm và bản án phúc thẩm (nếu có)
Trường hợp không còn lưu giữ bản chính, người dân có thể liên hệ Tòa án đã xét xử để xin cấp bản sao hoặc trích lục bản án.
Biên lai nộp án phí
Nếu làm mất biên lai, người dân có thể liên hệ cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền để được xác nhận hoặc cấp lại tài liệu liên quan theo quy định.
Quyết định thi hành án treo
Đây là văn bản thể hiện việc cơ quan có thẩm quyền tổ chức thi hành bản án và giao người được hưởng án treo cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan, đơn vị quản lý, giám sát trong thời gian thử thách.
Nếu không còn giấy tờ này, người dân có thể liên hệ Tòa án hoặc cơ quan thi hành án hình sự để được hướng dẫn cấp bản sao hoặc trích lục.
Giấy xác nhận không phạm tội mới
Đây là căn cứ chứng minh trong thời gian theo quy định, người bị kết án không thực hiện hành vi phạm tội mới, đáp ứng điều kiện xem xét xóa án tích theo quy định của pháp luật.
Thông thường, giấy xác nhận được cơ quan có thẩm quyền cấp sau khi tiến hành xác minh thông tin liên quan.
Giấy xác nhận đã chấp hành xong thời gian thử thách của án treo
Giấy tờ này xác nhận người được hưởng án treo đã hoàn thành đầy đủ thời gian thử thách, thực hiện đúng các nghĩa vụ trong thời gian chấp hành án và không bị buộc phải chấp hành hình phạt tù.
Nếu chưa có giấy xác nhận, người dân nên liên hệ cơ quan thi hành án hình sự hoặc cơ quan trực tiếp quản lý, giám sát trong thời gian thử thách để được hướng dẫn thực hiện.
Chủ động rà soát hồ sơ để rút ngắn thời gian giải quyết
Thực tế cho thấy, nhiều hồ sơ xóa án tích bị kéo dài thời gian giải quyết do thiếu giấy tờ hoặc thông tin giữa các cơ quan chưa được đối chiếu đầy đủ. Vì vậy, trước khi nộp hồ sơ, người dân nên rà soát toàn bộ tài liệu liên quan đến quá trình xét xử và thi hành án.
Trong trường hợp không còn lưu giữ giấy tờ, người dân không nên tự ý làm cam kết thay thế mà cần liên hệ đúng cơ quan đã ban hành hoặc lưu trữ hồ sơ để xin cấp lại, trích lục hoặc xác nhận theo quy định.
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu không chỉ giúp rút ngắn thời gian giải quyết, hạn chế việc phải bổ sung giấy tờ nhiều lần mà còn bảo đảm quá trình thực hiện thủ tục xóa án tích và xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp được thuận lợi, đúng quy định của pháp luật.
Nguyễn Tuấn (Trung tâm Thông tin dữ liệu nghiệp vụ)
Đánh giá bài viết: