Tại Ngày hội An toàn trực tuyến “Không Một Mình” diễn ra trong hai ngày 01 - 02/11 tại không gian phố đi bộ Hoàn Kiếm, Hà Nội, Thiếu tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an cho biết, trong 11 tháng năm 2025, lực lượng công an đã tiếp nhận và xử lý hơn 50 vụ bắt cóc trực tuyến, với 100% nạn nhân trong độ tuổi 18-22, trong đó 90% là nữ. Vài năm trở lại đây, những kẻ lừa đảo nhắm đến đối tượng Gen Z (sinh giai đoạn 1997-2012) gọi điện thoại mạo danh, thao túng tâm lý khiến các em rơi vào bẫy "bắt cóc trực tuyến" thủ đoạn mà gần đây lực lượng công an phối hợp với nhà trường tuyên truyền, cảnh báo song vẫn nhiều học sinh, sinh viên mắc bẫy.
Một vụ việc gần đây nhất vào ngày 11/3/2026 tại Hà Nội thu hút sự chú ý khi một nữ sinh mang 114 chỉ vàng của gia đình (trị giá hơn 2 tỷ đồng tại thời điểm đó) đi bán chỉ vì tin lời kẻ lừa đảo trên mạng. May mắn, chủ tiệm vàng phát hiện dấu hiệu bất thường và báo Công an phường Yên Hòa, giúp ngăn chặn kịp thời. Vụ việc khác là vào nửa đêm hôm 17/01/2026, gia đình của chị T (quê Quảng Ninh) đã gọi điện thoại cầu cứu tới Công an phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An về việc con gái tên A (16 tuổi) bị mất liên lạc nhiều giờ. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, sau đó, Công an phường Vinh Hưng nhanh chóng xác định A đang có mặt trên một chuyến tàu hỏa chạy theo hướng Bắc - Nam. Thời điểm được phát hiện, A trong trạng thái hoảng sợ, lo lắng, cô bé đã kể lại việc quen một người qua mạng xã hội và được người này rủ vào thành phố Hồ Chí Minh chơi. Do bị thao túng tâm lý và làm theo hướng dẫn của người này, cháu cắt đứt liên lạc với gia đình, không tiết lộ thông tin cho bất kỳ ai, lên tàu di chuyển đến khi được công an giải cứu.
Công an kịp thời giải cứu một nữ sinh viên bị lừa đảo, bắt cóc online, đòi tiền chuộc (Ảnh Công an thành phố Đà Nẵng)
Theo các chuyên gia, đây là kịch bản thao túng tâm lý có chủ đích, đánh vào nỗi sợ và nhu cầu tự chứng minh của nạn nhân. Các đối tượng liên tục đặt câu hỏi, gây áp lực, cô lập thông tin để nạn nhân không thể tìm kiếm sự hỗ trợ. Thậm chí, chúng còn cài mã độc để kiểm soát thiết bị, nâng mức độ lừa đảo. Lúc đó, nếu nạn nhân thiếu tỉnh táo và không dám chia sẻ với người thân, bạn bè, thì một mình trong sợ hãi sẽ dẫn đến hành vi mà các đối tượng mong muốn: Chuyển tiền, gửi ảnh căn cước công dân, thậm chí bỏ nhà ra đi…
Với thời đại phát triển công nghệ như hiện nay, dù được tiếp cận với Internet từ rất sớm, cùng với sự cảnh báo liên tục của cơ quan chức năng, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc học sinh, sinh viên nào cũng có khả năng phản biện. Các em có thể thông minh, giỏi thao tác công nghệ nhưng lại non nớt về tâm lý, tin người. Khi đối mặt với những đối tượng có thủ đoạn tinh vi, sành sỏi nắm bắt tâm sinh lý mới lớn của các em, các em thường bắt đầu nảy sinh cảm giác cô độc, dễ rơi vào hoảng loạn và vô thức làm theo yêu cầu của bọn chúng.
Những thủ đoạn này tác động lên thế hệ học sinh, sinh viên không chỉ là thiệt hại tài sản mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, khiến nạn nhân mất niềm tin, thu mình và trở nên đa nghi. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo, người dân cần giữ bình tĩnh trước các tình huống bất thường, không vội vàng xử lý thông tin và nên tìm đến người thân, cơ quan chức năng để xác minh. Đồng thời, cần chủ động cập nhật các thủ đoạn lừa đảo mới để tránh trở thành nạn nhân.
Tô Hà - Phòng Hậu cần