Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhu cầu ra nước ngoài học tập, lao động, du lịch, thăm thân của người dân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ không ngừng gia tăng. Tuy nhiên, bên cạnh các kênh đi hợp pháp, tình trạng xuất cảnh trái phép vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, hệ lụy nghiêm trọng đối với cá nhân, gia đình và xã hội, đòi hỏi người dân cần nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa.
Thời gian qua, Phòng An ninh đối ngoại (PA01) Công an tỉnh Phú Thọ đã phối hợp với Công an các xã, phường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn người dân nhận diện rõ bản chất, thủ đoạn của các đối tượng môi giới, tổ chức xuất cảnh trái phép; đồng thời khuyến cáo các nguy cơ, hậu quả có thể xảy ra khi ra nước ngoài bằng con đường không hợp pháp.
Xuất cảnh trái phép là hành vi đưa người ra nước ngoài hoặc tự ý ra nước ngoài không tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật của quốc gia tiếp nhận. Trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, tình trạng này tuy không phổ biến nhưng vẫn tiềm ẩn diễn biến phức tạp, nhất là tại một số khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, nơi đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn. Lợi dụng nhu cầu tìm kiếm việc làm với thu nhập cao, tâm lý nhẹ dạ, thiếu hiểu biết pháp luật của một bộ phận người dân, các đối tượng xấu đã sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để dụ dỗ, lôi kéo xuất cảnh trái phép.
Các đối tượng môi giới thường đưa ra những lời quảng cáo hấp dẫn như “việc nhẹ, lương cao”, “đi nhanh, không cần visa, không cần hợp đồng”, cam kết thu nhập cao, ổn định. Chúng chủ yếu tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội, các ứng dụng nhắn tin, tạo dựng lòng tin rồi thu tiền với số tiền lớn, sau đó tổ chức vượt biên trái phép hoặc cư trú, lao động bất hợp pháp ở nước ngoài.
Phòng An ninh đối ngoại phối hợp với Công an xã Kim Bôi làm việc với công dân xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc.
Thực tế cho thấy, việc xuất cảnh trái phép tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Người dân có thể đối mặt với nguy cơ mất an toàn về tính mạng, sức khỏe trong quá trình vượt biên qua rừng núi, đường biển, container, khoang xe. Khi ra nước ngoài bằng con đường trái phép, công dân không được pháp luật bảo vệ, dễ trở thành nạn nhân của các hành vi bóc lột sức lao động, cưỡng bức lao động, bạo hành, xâm hại, bị giữ giấy tờ tùy thân, không được trả lương hoặc bị ép làm việc trong điều kiện sinh hoạt tồi tệ. Một số trường hợp còn bị lôi kéo, ép buộc tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật như lừa đảo, đánh bạc, buôn bán ma túy, dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
Ngoài ra, người xuất cảnh trái phép còn có nguy cơ bị bắt giữ, trục xuất, xử phạt, cấm nhập cảnh dài hạn; gây thiệt hại lớn về kinh tế cho gia đình do phải vay mượn tiền để đi trái phép, ảnh hưởng đến danh dự, tương lai của bản thân.
Pháp luật Việt Nam quy định rõ quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc xuất cảnh, nhập cảnh. Mọi hành vi xuất cảnh trái phép, tổ chức, môi giới, đưa người xuất cảnh trái phép đều là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Để phòng ngừa hiệu quả tình trạng xuất cảnh trái phép, Phòng An ninh đối ngoại Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, không tin vào các lời mời chào đi nước ngoài “nhanh, không giấy tờ, không hợp đồng”. Khi có nhu cầu đi lao động, học tập, du lịch ở nước ngoài, người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin, chỉ liên hệ với các doanh nghiệp, tổ chức được Nhà nước cấp phép, có địa chỉ rõ ràng, hợp đồng minh bạch.
Gia đình cần quan tâm, định hướng cho con em mình, nhất là thanh thiếu niên; thường xuyên trao đổi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng để kịp thời ngăn chặn nguy cơ bị lôi kéo qua mạng xã hội. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới, tổ chức xuất cảnh trái phép, người dân cần kịp thời thông tin cho Công an xã, phường hoặc cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.
Việc lựa chọn con đường ra nước ngoài hợp pháp không chỉ bảo đảm an toàn cho bản thân mà còn góp phần giữ vững an ninh, trật tự và hình ảnh quốc gia. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động phòng ngừa, chung tay ngăn chặn xuất cảnh trái phép trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
Thế Dũng - Phòng An ninh đối ngoại