Trong những ngày thời tiết rét đậm, rét hại, đặc biệt là thời điểm giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, việc sử dụng bếp củi, bếp than để đun nấu, sưởi ấm vẫn là thói quen phổ biến của nhiều hộ gia đình, nhất là ở khu vực nông thôn, miền núi. Tuy nhiên, nếu sử dụng trong không gian kín, thiếu thông gió, thói quen sinh hoạt này tiềm ẩn nguy cơ cao gây ngạt khí, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân.
Do điều kiện thời tiết giá lạnh kéo dài, nhiều gia đình sử dụng bếp củi, bếp than tổ ong, than hoa để sưởi ấm, hong quần áo hoặc đun nấu trong nhà. Đây là giải pháp tiết kiệm chi phí, phù hợp với các hộ có điều kiện kinh tế còn khó khăn. Tuy nhiên, việc đốt than, củi trong không gian khép kín như phòng ngủ, phòng sinh hoạt chung, đặc biệt khi đóng kín cửa để giữ ấm, có thể dẫn đến tích tụ khí CO (carbon monoxide) - một loại khí cực độc, không màu, không mùi, không vị, rất khó nhận biết bằng cảm quan thông thường.
Khí CO sinh ra từ quá trình đốt cháy không hoàn toàn của củi, than, nhất là khi bếp cháy âm ỉ, thiếu oxy. Khi tích tụ trong không gian kín, khí CO nhanh chóng xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, chiếm chỗ của oxy trong máu, khiến não và các cơ quan quan trọng không được cung cấp đủ oxy. Người bị ngộ độc khí CO thường có biểu hiện đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt mỏi, khó thở. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, nạn nhân có thể rơi vào hôn mê, ngừng thở và tử vong trong thời gian ngắn, đặc biệt nguy hiểm khi xảy ra vào ban đêm, lúc mọi người đang ngủ say.
Thực tế thời gian qua cho thấy, đã xảy ra nhiều vụ việc thương tâm do ngạt khí từ bếp củi, bếp than trong nhà kín, gây tử vong cho nhiều người hoặc để lại hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc sử dụng bếp than, bếp củi để sưởi ấm trong phòng ngủ; đốt than hong quần áo trong nhà khi trời mưa rét; đặt bếp ở vị trí thiếu cửa thông gió; hoặc thói quen đóng kín cửa suốt đêm để giữ ấm. Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền về tim mạch, hô hấp là những đối tượng rất dễ bị tổn thương khi xảy ra ngạt khí.
Để chủ động phòng ngừa tai nạn ngạt khí trong mùa đông, cơ quan Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng bếp than, bếp củi để sưởi ấm, hong quần áo trong phòng kín, phòng ngủ, nhất là vào ban đêm. Khi cần đun nấu bằng bếp củi, bếp than, phải đặt bếp ở nơi thông thoáng, bảo đảm lưu thông không khí và dập tắt hoàn toàn than, củi sau khi sử dụng. Người dân nên ưu tiên các biện pháp giữ ấm an toàn như mặc đủ ấm, sử dụng chăn, đệm hoặc các thiết bị sưởi điện có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm an toàn.
Mỗi người dân cần nâng cao ý thức phòng ngừa, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như cảm giác ngột ngạt, đau đầu, chóng mặt để xử lý và đưa người bị nạn đến cơ sở y tế gần nhất. Chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, sức khỏe của Nhân dân trong mùa lạnh.
Bùi Văn Bình - Công an xã Đạo Trù