Bảo vệ tài khoản số an toàn trên không gian mạng

Trong quá trình chuyển đổi số, mỗi người ngày càng sử dụng nhiều tài khoản trên môi trường mạng như tài khoản định danh điện tử, ngân hàng số, ví điện tử, thư điện tử, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến. Những tài khoản này gắn trực tiếp với thông tin cá nhân, tài sản, quyền lợi và hoạt động giao dịch của người dùng. Vì vậy, bảo vệ tài khoản số cũng chính là bảo vệ dữ liệu, tài sản và danh tính của mỗi cá nhân trên không gian mạng. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, quy định các nguyên tắc, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm trong bảo vệ dữ liệu cá nhân. Luật An ninh mạng năm 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo đảm an ninh mạng, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng.
Bên cạnh đó, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực bưu chính, viễn thông, giao dịch điện tử, công nghệ thông tin và một số nội dung thuộc lĩnh vực an ninh mạng. Đây là những cơ sở pháp lý quan trọng góp phần nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi tham gia môi trường số.


Thực tế cho thấy, các đối tượng phạm tội thường sử dụng nhiều thủ đoạn để chiếm đoạt tài khoản. Phổ biến là giả mạo cơ quan Công an, ngân hàng, cơ quan thuế hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ để yêu cầu người dân cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN; gửi đường dẫn đến website giả mạo; dụ cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc phần mềm chứa mã độc. Một số trường hợp bị mất tài khoản còn xuất phát từ việc sử dụng mật khẩu đơn giản, dùng chung mật khẩu cho nhiều dịch vụ, đăng nhập trên thiết bị không an toàn hoặc không xóa dữ liệu khi chuyển nhượng thiết bị.
Để chủ động bảo vệ tài khoản, người dân cần ghi nhớ nguyên tắc “5 không, 3 cần”.
“5 không” gồm: không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN cho người khác; không mua bán, cho mượn tài khoản ngân hàng hoặc thông tin giấy tờ tùy thân; không truy cập đường dẫn lạ, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc; không sử dụng mật khẩu đơn giản hoặc một mật khẩu cho nhiều tài khoản; không sử dụng tài khoản số để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
“3 cần” gồm: cần kích hoạt xác thực nhiều lớp và các phương thức xác thực sinh trắc học khi dịch vụ hỗ trợ; cần sử dụng thông tin chính xác, chính chủ khi đăng ký và xác thực tài khoản; cần nhanh chóng liên hệ cơ quan Công an, ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ khi phát hiện tài khoản có dấu hiệu bị xâm nhập, chiếm đoạt hoặc phát sinh giao dịch bất thường.
Mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo mật, hình thành thói quen sử dụng tài khoản số an toàn, góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo vệ dữ liệu cá nhân và xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.