Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật Định danh và xác thực điện tử nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động định danh, xác thực trên môi trường số. Dự thảo Luật đề xuất mở rộng đối tượng định danh, tăng cường phòng, chống giả mạo danh tính, phát huy vai trò của VNeID và nâng cao tính an toàn, minh bạch trong các giao dịch điện tử. Dưới đây là 5 nội dung đáng chú ý người dân cần biết.
1. Mở rộng đối tượng định danh điện tử, từ con người đến dữ liệu và tài sản
Dự thảo Luật xác định 5 nhóm đối tượng định danh điện tử, gồm: cơ quan, tổ chức, cá nhân; sản phẩm, hàng hóa, tài sản vật chất và các đối tượng vật chất khác; cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, âm thanh, video, ứng dụng, phần mềm và dịch vụ số; sự kiện, giao dịch, hành vi; địa điểm và không gian. Quy định này hướng tới xác định rõ danh tính, nguồn gốc và tính xác thực của nhiều đối tượng, góp phần hạn chế giả mạo, gian lận trong các hoạt động trên môi trường số.
2. Hạn chế thu thập lại thông tin đã có
Dự thảo đề cao nguyên tắc thu thập dữ liệu ở mức tối thiểu, không thu thập lại dữ liệu đã có và có thể khai thác, sử dụng theo quy định. Qua đó, hướng tới giảm yêu cầu kê khai nhiều lần, hạn chế giấy tờ không cần thiết, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và tổ chức khi thực hiện thủ tục hành chính, sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
3. Ngăn chặn hành vi giả mạo danh tính bằng công nghệ
Trước nguy cơ gia tăng các thủ đoạn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hình ảnh giả, dữ liệu sinh trắc học giả để mạo danh, lừa đảo, dự thảo Luật bổ sung quy định nghiêm cấm sử dụng sinh trắc học giả, hình ảnh giả được tạo ra bằng công nghệ và các hình thức gian lận công nghệ khác nhằm tạo lập, giả mạo danh tính điện tử. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm, góp phần bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản của người dân.
4. Xác lập vai trò của VNeID trong hệ thống định danh và xác thực điện tử
Dự thảo xác định ứng dụng định danh quốc gia VNeID là một thành phần của Hệ thống định danh và xác thực điện tử, cùng với cơ sở dữ liệu, nền tảng và các hệ thống liên quan. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu theo quy định được kỳ vọng góp phần mở rộng tiện ích của VNeID, hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính, tiếp cận dịch vụ công và tiến hành giao dịch điện tử thuận tiện, an toàn hơn.
5. Bổ sung mô hình xác thực và cơ chế truy vết giao dịch điện tử
Dự thảo Luật thiết lập 3 mô hình xác thực điện tử gồm xác thực tập trung, xác thực trung gian và xác thực độc lập; đồng thời đề xuất quy định về việc ghi nhận, lưu vết quá trình định danh, xác thực, bảo đảm khả năng truy vết và xác định trách nhiệm khi phát sinh vi phạm. Các quy định này hướng tới nâng cao độ tin cậy của giao dịch điện tử, tăng cường khả năng kiểm tra, đối soát và hỗ trợ xử lý các hành vi gian lận trên môi trường số.
Việc hoàn thiện pháp luật về định danh và xác thực điện tử có ý nghĩa thiết thực trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, không cung cấp thông tin xác thực, mã OTP cho người khác và chủ động kiểm chứng thông tin khi thực hiện giao dịch trực tuyến, góp phần phòng ngừa nguy cơ bị lợi dụng, lừa đảo trên không gian mạng.
Đức Huy - Công an xã Thọ Văn
Đánh giá bài viết: