Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu cá nhân ngày càng có vai trò quan trọng, gắn liền với quyền riêng tư, danh dự, uy tín, tài sản và sự an toàn của mỗi công dân. Bên cạnh những tiện ích do công nghệ số mang lại, tình trạng thu thập, mua bán, chia sẻ, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ, có thể dẫn đến các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, giả mạo danh tính, vay tiền trái phép, phát tán thông tin riêng tư hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Ngày 26/06/2025, Luật Dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 được Quốc hội ban hành và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Luật quy định về hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân; quyền, nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan và trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Dữ liệu cá nhân là dữ liệu về một cá nhân cụ thể hoặc dữ liệu giúp xác định một cá nhân cụ thể, bao gồm: họ tên, ngày tháng năm sinh, số CCCD, ảnh cá nhân, số điện thoại, email, địa chỉ, số tài khoản ngân hàng, thông tin tài chính, thu nhập, sức khỏe, hồ sơ y tế, dữ liệu vị trí, lịch sử di chuyển và các thông tin khác có liên quan. Mọi dữ liệu cá nhân đều phải được bảo vệ theo quy định của pháp luật.
Mỗi công dân là chủ thể dữ liệu cá nhân có quyền được biết, đồng ý hoặc không đồng ý việc thu thập, xử lý dữ liệu; được truy cập, chỉnh sửa, yêu cầu xóa, hạn chế hoặc phản đối việc xử lý dữ liệu; rút lại sự đồng ý và khiếu nại, tố cáo, khởi kiện khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và những điều cần biết
Công an tỉnh Phú Thọ đề nghị các tổ chức, cá nhân xử lý dữ liệu cá nhân thực hiện nghiêm quy định pháp luật; chỉ thu thập, xử lý dữ liệu khi có căn cứ hợp pháp hoặc được sự đồng ý của chủ thể dữ liệu; bảo đảm đúng mục đích, đúng phạm vi, minh bạch, an toàn, bảo mật và không tự ý chia sẻ dữ liệu cho bên thứ ba khi chưa được phép. Khi xảy ra sự cố rò rỉ, mất mát dữ liệu, phải kịp thời thông báo cho cơ quan có thẩm quyền và chủ thể dữ liệu theo quy định.
Để bảo vệ dữ liệu cá nhân, Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác khi sử dụng Internet, mạng xã hội và các dịch vụ trực tuyến; đặt mật khẩu mạnh, không dùng chung mật khẩu cho nhiều tài khoản; không chia sẻ mã OTP, mật khẩu, số tài khoản ngân hàng, thông tin căn cước công dân; không bấm vào đường link lạ, không làm theo hướng dẫn của đối tượng không rõ danh tính.
Người dân cần thận trọng khi chia sẻ thông tin cá nhân, chỉ cung cấp thông tin cho cơ quan, tổ chức, cá nhân uy tín; thường xuyên kiểm tra quyền riêng tư trên điện thoại, ứng dụng, mạng xã hội; hạn chế cấp quyền truy cập vị trí, danh bạ, hình ảnh, micro, camera nếu không cần thiết. Khi phát hiện dấu hiệu bị lộ lọt, chiếm đoạt thông tin cá nhân, cần báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn, xử lý.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân. Mỗi người cần chủ động trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng an toàn thông tin và nâng cao cảnh giác trước các phương thức, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Dữ liệu cá nhân là tài sản quan trọng. Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là bảo vệ bản thân, gia đình và góp phần xây dựng xã hội số an toàn, văn minh, lành mạnh./.
Xuân Sơn - Phòng ANM&PCTPSDCNC