Nhà ở kết hợp kinh doanh là loại hình phổ biến, song cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra cháy, nổ nếu không bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy. Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng tại loại hình này đều xuất phát từ sự chủ quan trong công tác phòng ngừa và thiếu kỹ năng xử lý, thoát nạn khi sự cố xảy ra.
Nhà ở kết hợp kinh doanh vừa là nơi sinh hoạt của gia đình, vừa là nơi buôn bán, sản xuất hoặc lưu trữ hàng hóa. Đặc điểm này làm gia tăng nguy cơ cháy, nổ, nhất là trong mùa nắng nóng khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Nếu không được đầu tư đầy đủ các điều kiện bảo đảm an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, khi xảy ra cháy, hậu quả thường rất nghiêm trọng, không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người.
Thời gian gần đây, cả nước đã xảy ra nhiều vụ cháy tại nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Điển hình, ngày 30/4/2026, vụ cháy tại nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh bánh mì, bánh bao ở xã Phù Yên, tỉnh Sơn La làm 2 người tử vong. Tiếp đó, ngày 11/5/2026, vụ cháy tại hộ kinh doanh nhà hàng Volume ở thành phố Hà Nội làm 1 người tử vong.
Qua điều tra và đánh giá thực tế cho thấy, nhiều cơ sở vẫn còn tồn tại những bất cập như hàng hóa chất kín tầng một và khu vực cầu thang, chỉ có một lối thoát nạn, hệ thống điện không được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, thiếu phương tiện chữa cháy ban đầu hoặc người dân chưa được trang bị kỹ năng xử lý khi có cháy xảy ra. Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp tử vong không phải do lửa mà do ngạt khói và không kịp thoát khỏi khu vực nguy hiểm trong những phút đầu.
Những vụ việc trên là lời cảnh báo về nguy cơ mất an toàn tại các hộ gia đình kết hợp kinh doanh, đồng thời cho thấy việc trang bị kiến thức và kỹ năng thoát nạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình.
Để chủ động ứng phó khi xảy ra cháy, mỗi người dân cần lưu ý thực hiện tốt một số kỹ năng sau:
Thứ nhất, chủ động chuẩn bị phương án thoát nạn trước khi xảy ra cháy. Mỗi gia đình cần xác định ít nhất hai hướng thoát hiểm; không để hàng hóa, xe máy hoặc vật dụng cản trở cửa ra vào, cầu thang, ban công và các lối thoát nạn. Các thành viên trong gia đình cần thống nhất điểm tập kết an toàn sau khi thoát ra ngoài, đồng thời hướng dẫn trẻ em, người cao tuổi biết cách xử lý khi có sự cố.
.png)
Bên cạnh đó, cần trang bị đầy đủ bình chữa cháy xách tay, dụng cụ phá dỡ, đèn pin, đèn chiếu sáng sự cố, mặt nạ hoặc khăn lọc khói và thường xuyên kiểm tra để bảo đảm các thiết bị luôn trong tình trạng hoạt động tốt.
Thứ hai, bình tĩnh xử lý ngay khi phát hiện cháy. Khi phát hiện có cháy, cần nhanh chóng hô hoán để cảnh báo mọi người, đồng thời gọi ngay số điện thoại 114 báo cho lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Nếu đám cháy mới phát sinh, còn nhỏ và trong khả năng khống chế, có thể sử dụng bình chữa cháy hoặc các phương tiện chữa cháy ban đầu để dập lửa. Trường hợp ngọn lửa phát triển nhanh hoặc khói đã bao trùm khu vực, phải ưu tiên thoát nạn, tuyệt đối không vì tiếc tài sản mà chậm trễ rời khỏi nơi nguy hiểm.
Thứ ba, thực hiện đúng kỹ năng thoát nạn. Khi di chuyển, cần đi nhanh nhưng giữ bình tĩnh, tránh chen lấn, xô đẩy; luôn cúi thấp người hoặc bò sát nền nhà để hạn chế hít phải khói và khí độc. Sử dụng khăn hoặc vải che kín mũi, miệng, tốt nhất là khăn được thấm nước. Trong môi trường nhiều khói, nên men theo tường để tránh mất phương hướng. Tuyệt đối không sử dụng thang máy và không quay trở lại khu vực cháy để lấy tài sản.
Thứ tư, xử lý an toàn khi bị mắc kẹt. Nếu không thể thoát ra ngoài, cần nhanh chóng di chuyển đến khu vực ít khói nhất, đóng kín cửa, dùng khăn hoặc vải ướt chèn kín các khe cửa để ngăn khói xâm nhập. Sau đó, mở cửa sổ hoặc ra ban công nếu điều kiện cho phép để phát tín hiệu cho lực lượng cứu nạn, cứu hộ. Trong mọi trường hợp phải giữ bình tĩnh, hạn chế hít khói và tuyệt đối không nhảy từ trên cao xuống khi chưa có biện pháp bảo đảm an toàn.
Thực tế cho thấy, trong nhiều vụ cháy, những người được cứu sống không hẳn là những người khỏe nhất mà là những người bình tĩnh, có kiến thức và biết lựa chọn đúng cách thoát nạn. Vì vậy, bên cạnh việc trang bị các phương tiện phòng cháy, mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu, rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống và thực hành phương án thoát hiểm định kỳ. Sự chuẩn bị từ hôm nay sẽ là yếu tố quyết định giúp bảo vệ tính mạng của bản thân, gia đình và cộng đồng khi sự cố không may xảy ra.
Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo các hộ gia đình, hộ kinh doanh nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy; thường xuyên tự kiểm tra các điều kiện an toàn; chủ động trang bị phương tiện chữa cháy, phương tiện hỗ trợ thoát nạn và tổ chức thực hành phương án thoát hiểm. Khi phát hiện cháy, nổ, cần nhanh chóng báo tin qua số điện thoại 114 hoặc thông báo cho cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ xử lý kịp thời.
Anh Tuấn – Phòng CC PCCC & CNCH