Tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng và trong hoạt động thương mại điện tử đang diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi, gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp, người tiêu dùng và môi trường kinh doanh. Trước thực trạng đó, việc nâng cao nhận thức pháp luật, chủ động phòng ngừa và kịp thời đấu tranh với các hành vi vi phạm là yêu cầu cần thiết hiện nay.
Thời gian qua, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xuất hiện trên nhiều lĩnh vực với các hình thức phổ biến như sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu; sử dụng trái phép logo, thương hiệu của doanh nghiệp; sao chép, phát tán phim ảnh, âm nhạc, phần mềm máy tính khi chưa được sự cho phép của chủ sở hữu. Đáng chú ý, nhiều đối tượng đã lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và không gian mạng để quảng cáo, tiêu thụ hàng hóa vi phạm, gây khó khăn cho công tác quản lý và xử lý của cơ quan chức năng.
Theo quy định của pháp luật, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; không tham gia sản xuất, vận chuyển, buôn bán hàng giả; không sử dụng, chia sẻ hoặc phát tán các sản phẩm vi phạm bản quyền trên môi trường mạng.
Để phòng ngừa hiệu quả loại tội phạm này, các doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc, nhận diện sản phẩm chính hãng; đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng trong công tác phát hiện, đấu tranh và xử lý vi phạm. Người dân khi mua sắm cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; cảnh giác với các mặt hàng giá rẻ bất thường hoặc quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội.
Khi phát hiện các hành vi có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu trí tuệ là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc nâng cao nhận thức pháp luật, tăng cường quản lý và chủ động đấu tranh với các hành vi vi phạm sẽ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, an toàn và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
Phương Anh - Phòng Cảnh sát Kinh tế