Nhiều vụ việc vi phạm bị xử lý nghiêm

Tháng 5/2025, lực lượng chức năng TP Hồ Chí Minh đã phát hiện một kho hàng chứa hơn 10.000 sản phẩm mỹ phẩm giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như La Roche-Posay, Laneige, Vichy, Innisfree… Các sản phẩm này chủ yếu được tiêu thụ qua Facebook, TikTok và các sàn thương mại điện tử. Chủ cơ sở khai nhận nhập hàng trôi nổi với giá rẻ, sau đó đóng gói, gắn nhãn thương hiệu lớn để bán kiếm lời. Tổng giá trị lô hàng vi phạm ước tính hàng tỷ đồng.

Tại Hà Nội, đầu năm 2026, Công an thành phố Hà Nội phối hợp lực lượng Quản lý thị trường kiểm tra nhiều cửa hàng kinh doanh quần áo, giày dép, phát hiện hàng nghìn sản phẩm giả mạo các nhãn hiệu Adidas, Nike, Gucci, Louis Vuitton… Nhiều chủ hộ kinh doanh cho rằng “chỉ nhập về bán chứ không trực tiếp sản xuất”, tuy nhiên toàn bộ hàng hóa vẫn bị tịch thu, xử phạt hành chính với số tiền lớn.

Ngoài ra, tại nhiều địa phương, cơ quan chức năng đã xử lý các trường hợp livestream bán mỹ phẩm, nước hoa, túi xách, đồng hồ giả thương hiệu nổi tiếng trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok. Một số đối tượng thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng mỗi tháng và đã bị khởi tố hình sự về hành vi buôn bán hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.
 

Vi phạm sở hữu trí tuệ không chỉ là hành vi cố ý làm giả

Nhiều hộ kinh doanh vẫn cho rằng chỉ khi trực tiếp sản xuất hàng giả mới bị xử lý. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, các hành vi như buôn bán, lưu trữ, vận chuyển, quảng cáo hoặc sử dụng hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng có thể bị xử lý nghiêm.

Một số hành vi phổ biến gồm:

- Kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, bao bì, tem nhãn.

- Sử dụng tên thương hiệu, logo, hình ảnh dễ gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã được bảo hộ.

- Bán mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc, quần áo gắn nhãn hiệu nổi tiếng nhưng không rõ nguồn gốc.

- Sử dụng phần mềm không bản quyền trong hoạt động doanh nghiệp.

- Sao chép hình ảnh, nội dung quảng cáo, thiết kế thương hiệu của đơn vị khác.

- Livestream bán hàng giả, hàng nhái trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử.

Đáng chú ý, việc “không biết đó là hàng giả” không phải là căn cứ để miễn trừ trách nhiệm pháp lý nếu người kinh doanh không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa.

Chế tài xử lý nghiêm khắc

Theo Nghị định số 99/2013/NĐ-CP của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung), hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hiệu có thể bị xử phạt hành chính đến 250 triệu đồng đối với cá nhân và đến 500 triệu đồng đối với tổ chức.

Ngoài phạt tiền, còn có thể áp dụng các biện pháp như:

- Tịch thu toàn bộ hàng hóa vi phạm;

- Tịch thu phương tiện, công cụ vi phạm;

- Buộc tiêu hủy hàng giả;

- Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp;

- Đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn.

Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 192 và Điều 226 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Cụ thể:

- Tội sản xuất, buôn bán hàng giả có thể bị phạt tiền đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 15 năm.

- Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp có thể bị phạt tiền đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 3 năm.

- Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt có thể lên đến 5 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động.

Chủ động phòng ngừa để kinh doanh bền vững

Để tránh rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa như:

- Chỉ nhập hàng từ nhà cung cấp có đầy đủ hóa đơn, chứng từ, chứng minh nguồn gốc xuất xứ.

- Không sử dụng tên thương hiệu, logo, bao bì dễ gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã được bảo hộ.

- Không sử dụng phần mềm lậu, phần mềm không bản quyền trong hoạt động kinh doanh.

- Chủ động tra cứu nhãn hiệu trước khi đăng ký thương hiệu hoặc đưa sản phẩm ra thị trường.

- Thường xuyên cập nhật cảnh báo từ lực lượng Công an, Quản lý thị trường và các cơ quan chức năng.

Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật là giải pháp bền vững

Trong giai đoạn hiện nay, khi các cơ quan chức năng đang tăng cường đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ, mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần xác định rõ: kinh doanh minh bạch, tuân thủ pháp luật không chỉ là trách nhiệm mà còn là nền tảng để phát triển bền vững. Đừng để một lần nhập hàng thiếu kiểm tra, một quyết định “ăn theo thương hiệu lớn” hay một buổi livestream bán hàng không rõ nguồn gốc phải trả giá bằng tài sản, uy tín và cả trách nhiệm trước pháp luật.

Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức và chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật chính là cách tốt nhất để bảo vệ hoạt động kinh doanh và góp phần xây dựng môi trường thương mại lành mạnh, an toàn cho xã hội.

Quý Hợi - Phòng An ninh kinh tế